Zasady dotyczące wybierania papieża zmieniały się w ciągu stuleci. Pierwsza znana dokładnie data dotycząca wyboru papieża to 28 września 235 r., kiedy to z urzędu ustąpił Poncjan, późniejszy święty, zesłany przez władze rzymskie do kamieniołomów na Sycylii. Natomiast 6 grudnia 1058 r. po raz pierwszy następcę św. Piotra wybrali sami kardynałowie. W 1179 r. Sobór Laterański III wydał odpowiedni przepis, który uporządkował wybór papieża. Był to pierwszy krok w kierunku znanej dzisiaj praktyki konklawe. Ustalono wówczas, że dla ważnego wyboru biskupa Rzymu potrzebna jest większość dwóch trzecich głosów, a żeby zapobiec zbytniemu przeciąganiu się obrad, od dziewiątego dnia głosowania elektorom zmniejszano ilość i jakość dostarczanego pożywienia. Samo słowo „konklawe” wprowadził do obiegu prawnego i kościelnego w 1274 r. Grzegorz X, nazywając tak zgromadzenie kardynałów zamkniętych w celu wyboru „cum clave” – pod kluczem. W XX wieku kolejni papieże wydawali nowe przepisy, zmierzające do usprawnienia całej procedury, a zarazem zapewnienia maksymalnej niezależności elektorów od wpływów zewnętrznych. Obecnie obowiązującym w tym zakresie dokumentem jest konstytucja apostolska „Universi Dominici gregis” Jana Pawła II ze zmianami wprowadzonymi przez Benedykta XVI. Podtrzymując ogólne zasady wyboru papieża, wypracowane w ciągu wieków, konstytucja uściśliła, że następcę św. Piotra można wybierać tylko przez głosowanie. Konklawe trwa tak długo, aż papież zostanie wybrany. Głosowanie jest tajne, a każdy z kardynałów dokonuje wyboru zgodnego ze swoim sumieniem. Jednak wierząc bezgranicznie słowom Chrystusa, który jest Głową Kościoła, w każdym konklawe prawdziwie nad wybierającymi czuwa Duch Święty, aby wybór padł na tego, który będzie opoką, skałą, kolejnym, prawdziwym Piotrem, który rozpozna w Chrystusie Mesjasza, Syna Bożego. Wybranemu Chrystus „DAJE KLUCZE KRÓLESTWA NIEBIESKIEGO” (por. Mt 16, 19) i w duchu wiary pomaga mu w sterowaniu łodzią Kościoła. Papież nie jest sam.