ANNA SKOPIŃSKA: – Podpisał Pan Deklarację Wiary. Dlaczego?

DR JACEK PYTEL: – Bo tak uważam i to w tym wypadku konieczne.

– Trwa jednak nagonka na lekarzy, którzy opowiedzieli się za życiem, podnoszone są przeróżne argumenty – nawet takie, że było to sprzeczne z etyką lekarską…

– W którym miejscu jest to sprzeczne z etyką lekarską i z przysięgą Hipokratesa, skoro Hipokrates powiedział, że pod żadnym pozorem nie poda kobiecie środka poronnego? Proszę, by ci, którzy wysuwają tak absurdalne zarzuty, wykazali tę sprzeczność. W Deklaracji Wiary jest mowa o tym, że prawo Boskie jest ważniejsze od ludzkiego i że będę stał w obronie życia od poczęcia do naturalnej śmierci. W związku z tym procedury typu antykoncepcja czy in vitro stoją w sprzeczności z Deklaracją Wiary. Ale one skierowane są także przeciwko człowiekowi. Jeżeli antykoncepcja jest czynnikiem ryzyka w powstawaniu raka piersi, jeśli hormonalna terapia zastępcza, o czym się nie mówi, też jest takim czynnikiem, to jest to przeciwko zdrowiu i życiu człowieka.

– Wiedzą o tym Pana pacjentki?

– Jedno z pierwszych pytań, jakie jako chirurg onkolog zadaję, to czy stosują hormonalną terapię zastępczą. Jednak generalnie kobiety tego chyba nie wiedzą. Dopiero jak im się wyjaśni o ubocznych skutkach długotrwałej terapii hormonalnej, to otwierają oczy. Część osób podchodzi z oporem do stosowania hormonów i podświadomie czuje, że coś jest nie tak. Szuka wyjaśnienia i dopiero w momencie, gdy otrzymują informację, podejmują decyzję. Ja nie prowadzę pacjentek na hormonalnej terapii zastępczej, ani też nie zlecam i nie wypisuję środków antykoncepcyjnych, które czasem – o tym trzeba powiedzieć – bywają też lekami. Ale jeśli pada pytanie, to pewne rzeczy wyjaśniam. To pacjentka sama podejmuje decyzję. Ale ona musi wiedzieć, jaka to jest decyzja i jakie niesie konsekwencje, więc nie widzę tu żadnej sprzeczności wyznawania mojej wiary z ogólnoprzyjętymi zasadami etyki lekarskiej. Nigdzie też w Deklaracji Wiary nie znalazł się zapis o selekcji pacjentów czy odmowie leczenia. Bo to jest sprzeczne z wyznawaną wiarą.

– Ale głównie ten argument się podnosi.

– Myślę, że ktoś, kto nie czytał tej Deklaracji, nie wie, o czym mówi. Można nie czytać i podnosić raban. Niech ktoś wykaże sprzeczność Deklaracji z ogólnie przyjętymi kanonami etyki lekarskiej.

– Deklaracja podzieliła środowisko medyczne?

– Zawsze byliśmy różni, wyznawaliśmy różne poglądy, ale to nie znaczy wcale, że nie jesteśmy kolegami i nadal nie leczymy. To jest głównie medialny „problem” odwracania uwagi od zasadniczych problemów. Pacjenci nie mają np. świadomości, że w Polsce zaczyna brakować lekarzy. I za parę lat zabraknie chirurgów, pediatrów. I co z tego, że kolejkę będzie się znosiło jakimiś dekretami... Dlatego według mnie jest to odwracanie uwagi od problemów służby zdrowia.

– Czy wielu jest lekarzy oponentów w stosunku do Deklaracji Wiary?

– Nie wiem. Wiem natomiast, że są jeszcze osoby, które chcą ją podpisać.

– Jako onkolog spotyka się Pan z ludźmi chorymi na raka, w różnym stadium zaawansowania choroby. Tacy pacjenci chcą rezygnować z życia?

– Pracuję jako onkolog już 30 lat i dotychczas się z tym problemem nie spotkałem. Pojawia się natomiast niesamowity instynkt życia, chęć życia za wszelką cenę. Trudno mi wypowiedzieć się na temat ludzi, którzy straszliwie cierpią, ale to ich cierpienie może też wynikać z trudności dostania się do opieki paliatywnej, niewłaściwego ustawienia tych pacjentów na lekach przeciwbólowych czy poczucia opuszczenia przez bliskich, które to zjawisko jest coraz częstsze. I myślę, że ten problem będzie, niestety, narastał.

– Ale to nie znaczy, że będzie się szło w kierunku eutanazji?

– Wręcz przeciwnie. Chorzy będą szukali lekarzy, o których będą wiedzieć, że im nie zaszkodzą. Taka jest natura człowieka. Z Deklaracją Wiary jest tak: został włożony kij w mrowisko, ale problem jest bardzo szeroki, dotyka podstaw naszego bytu, bo każdy musi sobie odpowiedzieć na kilka zasadniczych pytań w życiu – po co, dlaczego, do czego zmierzam, dążę, jakie wyznaję wartości. Jeśli ktoś będzie wypychał te tematy do podświadomości, to stanie wobec poważnych problemów w którymś momencie życia.

– Łatwiej, gdy się wierzy?

– Dla mnie łatwiej, bo jest to wyjaśnienie pewnych rzeczy. To nie znaczy wcale, że ludzie niewierzący nie próbują w jakiś sposób tego zrozumieć. Z kolegami lekarzami rozmawiam na tematy wiary, prowadzimy wspaniałe dyskusje. Oni mi zazdroszczą, że ja wierzę – z takimi opiniami się spotykam. Różnica światopoglądów nie zmienia faktu, że są moimi serdecznymi kolegami. Bo dla mnie wiara jest łaską.

– Deklarację Wiary podpisała cała Pana rodzina – żona lekarka, syn student medycyny…

– Tak. To był ich wybór i konsekwencja całego postępowania. Albo się wierzy, albo nie. I jeśli w którymś momencie trzeba dać świadectwo, to się je daje.

– Trudno było je dać?

– W tym wypadku było to naturalne.