Księga henrykowska, znajdująca się w Muzeum Archidiecezji Wrocławskiej, została wpisana na listę „Pamięć Świata” UNESCO i tym samym zaliczona do najważniejszych dokumentów w dziejach ludzkości.

Księga henrykowska to powstała w drugiej połowie XIII wieku kronika opactwa cystersów w Henrykowie na Dolnym Śląsku, w której znajduje się pierwsze zdanie zapisane w języku polskim: „Day ut ia pobrusa a ti poziwai”, które można przetranskrybować jako: „Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj”. Miało ono zostać wypowiedziane przez osiadłego na Dolnym Śląsku czeskiego rycerza Boguchwała do swojej żony, gdy ta mełła ziarno na ręcznych żarnach. – Księga pokazuje historie tych ziem. Niemiecki opat Piotr pisze ją po łacinie, zdanie po polsku wypowiada Czech Brukał do swojej żony. A więc mieszają się tu cztery kultury: niemiecka, polska, czeska i łacińska. Oprócz najstarszego zdania zapisanego w języku polskim mamy w niej również ok. 120 nazw i imion spisanych po polsku – wyjaśnia ks. prof. Józef Pater, dyrektor Muzeum Archidiecezji Wrocławskiej. – UNESCO doceniło Księgę henrykowską, zwłaszcza jej walor źródła dokumentującego wymianę kulturową pomiędzy Wschodem a Zachodem – mówił podczas specjalnego spotkania w muzeum archidiecezjalnym prof. Wojciech Mrozowicz, wrocławski mediewista. 14 października br. abp Józef Kupny wraz z prezydentem Wrocławia Rafałem Dutkiewiczem zaprezentowali wpisaną na listę UNESCO Księgę henrykowską – można było ją zobaczyć z bliska, a nawet dotknąć, w specjalnych białych rękawiczkach. – Jest to dla nas jedno z najważniejszych wydarzeń kulturalnych ostatnich lat – podkreślał metropolita wrocławski. – To sygnał dla Polski i dla świata, że tu, w stolicy Dolnego Śląska, mamy zabytek o takiej wartości – zaznaczył Arcybiskup, który nie ma wątpliwości, że Księga henrykowska będzie wspaniałą wizytówką Wrocławia i Dolnego Śląska. Z inicjatywy metropolity niebawem rozpoczną się prace „nad miejscem, w którym mieszka Księga henrykowska”, czyli modernizacja muzeum. Pomoc w tym zadeklarował prezydent Wrocławia.

Lista programu UNESCO „Pamięć Świata” to powstały w 1992 r. rejestr zabytków o charakterze dokumentacyjnym. Na listę wpisywane są zabytki o światowym znaczeniu historycznym lub cywilizacyjnym. Obejmuje ona ok. 350 obiektów, w tym 14 reprezentujących polskie dziedzictwo dokumentacyjne.