Drugi tom „Dziejów Polski”, pasjonującej historycznej gawędy prof. Andrzeja Nowaka, rozpoczyna się w 1202 r., od upadku zasady pryncypatu, a kończy w 1340 r., gdy Kazimierz Wielki, władając już odbudowanym państwem, rozpoczął ekspansję na Wschód. To półtora wieku wyznacza okres rozbicia dzielnicowego, uważanego za szczególnie nieszczęsny czas w naszej historii.

Bo jak ocenić postępujące rozdrobnienie państwa na niezależne terytoria, co wymuszało rezygnację z ambicji ekspansji na zewnątrz i pogodzenie się z utratą części terytorium? A jednak to tylko fragment prawdy. Druga część to fakt – i to mocno podkreśla prof. Nowak – że w wyniku walki, ale również zdrowej rywalizacji między książętami z dynastii Piastów, ukształtował się silny i wytrwały naród, zdolny przetrwać kolejne kataklizmy. Gdy wreszcie odbudowano królestwo, okazało się, że Polska wyszła z opresji jeśli nie silniejsza, to na pewno wzmocniona.