Pewne obszary rzeczywistości dostępne są tylko Duchowi Świętemu – tylko On je poznaje i może o nich świadczyć. Dlatego w Kościele świadkami obecności i działania Boga mogą być jedynie te osoby, które poddane są mądrości i prowadzeniu Ducha. O tym jest przekonany św. Paweł, który w Pierwszym Liście do Koryntian przywołuje słowa: „Ani oko nie widziało, ani ucho nie słyszało, ani serce człowieka nie zdołało pojąć, jak wielkie rzeczy przygotował Bóg tym, którzy Go miłują. Nam zaś objawił to Bóg przez Ducha. Duch przenika wszystko, nawet głębokości Boga samego” (2, 9-10). Świadectwo chrześcijańskie jest zatem skuteczne i przyczynia się do szerzenia wiary, gdy nakłada się na nie świadectwo Apostołów i Ducha Świętego.

W Nowym Testamencie mamy trzy grupy tekstów nieco różniących się od siebie, pogłębiających rozumienie tego, czym jest świadectwo Ducha Świętego: ewangelie synoptyczne, pisma Janowe i Pawłowe.

Synoptycy mówią o bezpośrednim oświeceniu świadomości uczniów na tyle, by udzielili właściwej odpowiedzi, gdy staną przed sądem. Tu świadectwo Ducha Świętego i świadectwo uczniów zbiega się w czasie, gdyż to nie oni będą świadczyć o Jezusie, lecz Duch, który w nich będzie mówił: „A gdy was poprowadzą, żeby was wydać, nie martwcie się przedtem, co macie mówić; ale mówcie to, co wam w owej chwili będzie dane. Bo nie wy będziecie mówić, lecz Duch Święty” (Mk 13, 11; por. Mt 10, 19-20; Łk 12, 11-12).

Święty Paweł świadectwo Ducha utożsamia z jednej strony z wewnętrznym doświadczeniem Bożego ojcostwa, dzięki któremu możemy wołać do Boga: „Ojcze”, z drugiej – z doświadczeniem Boskiego usynowienia: „Sam Duch wspiera swym świadectwem naszego ducha, że jesteśmy dziećmi Bożymi” (Rz 8, 16). Pawłowi nie chodzi tu o czysto racjonalną pewność synostwa, polegającą na uświadomieniu sobie tej relacji z Bogiem Ojcem, lecz o pewność należącą do porządku doświadczalnego, a ten jest zawsze owocem działania Ducha. Według Apostoła, świadectwo Ducha przejawia się także w głoszeniu Ewangelii z mocą (por. 1 Tes 1, 5), w czynionych cudach (por. Ga 3, 5), w charyzmatach słowa i znakach, których autorem jest sam Duch Święty działający w Apostołach i przez nich (por. Rz 15, 18-19).

W pismach św. Jana „dawać świadectwo” jest typowym wyrażeniem, powiązanym najczęściej z działaniem Ducha Świętego. Daje On świadectwo o Jezusie za pośrednictwem ludzi: Jana Chrzciciela (por. J 1, 32-34), uczniów (por. J 15, 26-27) oraz w związku z chrztem i krzyżem, czyli początkiem i końcem misji ziemskiej Jezusa (por. 1 J 5, 6-8). Oznacza to, że świadectwo Ducha jest obecne w ludziach, którzy przez chrzest (wodę) i odkupienie (krew) zostali odrodzeni przez Ducha Świętego do nowego życia dzieci Bożych. To świadectwo jest głosem z wnętrza ludzi nowych, którzy słyszą głos Ducha. W nich odkupienie Chrystusa nie jest bezowocne. Stąd św. Jan podkreśla, że ci, którzy wierzą w Chrystusa, stają się synami Bożymi (por. J 1, 12), a sam Duch daje świadectwo, że ich odrodzenie i zbawienie się dokonało. W tym samym sensie Jan stwierdza: „Kto wierzy w Syna Bożego, ten ma w sobie świadectwo Boga” (1 J 5, 10).

Świadectwo (i świadczenie) Ducha Świętego jest dziełem niezwykłym, gdyż bez niego nie byłoby ani żywej wiary w Chrystusa w świecie, ani nikt nie byłby w stanie rozsądzić, co jest prawdziwe w objawieniu, a co takie nie jest. Duch daje nam pewność, że droga wiary w Chrystusa prowadzi nas do zbawienia, bo „Duch jest prawdą” (por. 1 J 5, 6). On oświeca nasze myśli i mówi do naszej duszy podczas modlitwy; On kieruje naszymi decyzjami, gdy słuchamy Jego mowy zawartej w Piśmie Świętym; On daje nam rozpoznać obecność Chrystusa w Kościele. Bez Jego świadectwa i bez Jego światła trwalibyśmy w nieustannych wątpliwościach co do naszego zbawienia w Bogu.