Monika M. Zając: Choć w tym roku do finału przeszło więcej pianistów z Europy, to jednak wydaje się, że w ostatnich latach Azjaci „czują” Chopina o wiele lepiej niż Europejczycy...

Aleksander Laskowski: Bardzo cieszy nas fakt, że wielu wspaniałych artystów z krajów takich jak Japonia, Chiny czy Korea Południowa nie tylko sięga po dzieła Chopina, ale też wykonuje je naprawdę wspaniale. Sukces Seon-jin Cho na XVII Konkursie Chopinowskim w 2015 r. – Koreańczyk zdobył wtedy I nagrodę – stał się początkiem jego światowej kariery, a w jego ojczyźnie wybuchła najprawdziwsza chopinomania.

Konkurs jest źródłem wielokulturowej polaryzacji, którą świat obserwuje w różnorodnych interpretacjach muzyki tego genialnego kompozytora. Czy dzięki temu lepiej rozumiemy muzykę Chopina, jej przekaz? A może różnorodność interpretacji zaburza przesłanie mistrza?

Dzieła Fryderyka Chopina zostały nam przekazane w formie zapisu nutowego, precyzyjnego, ale jednocześnie wymagającego od wykonawcy podjęcia wielu decyzji. Sztuka wykonawcza współczesnych pianistów polega na kreowaniu własnych interpretacji, w których – szanując oryginalne dzieło – mają szansę dodać własny przekaz, przede wszystkim emocjonalny. I to jest wspaniałe. Czy dzięki temu lepiej rozumiemy muzykę Chopina? Nie wiem, bo nie potrafię powiedzieć, co to miałoby znaczyć: „lepiej rozumieć muzykę”. Dla każdego jest ona czymś nieco innym.

Konkurs to coś więcej niż turniej muzyczny. Ku jakim wartościom kieruje się myśl organizatorów? Jak zmieniają się potrzeby widowni?

Konkurs Chopinowski to wydarzenie o globalnym zasięgu, wielkie święto Fryderyka Chopina i jego genialnej twórczości; to czas, kiedy oczy całego świata zwrócone są na Warszawę. Oczywiście, w konkursowych zmaganiach pojawia się pierwiastek sportowy – jedni pianiści awansują do kolejnych etapów, a inni odpadają. W końcu poznajemy nazwiska laureatów. Najważniejsza jest jednak nie rywalizacja, a obcowanie z pięknem w czystej postaci, głębokie przeżycia duchowe, których dostarcza nam słuchanie dzieł Chopina. Słowem – 3 tygodnie wielkiej radości. Publiczność doskonale to wyczuwa, dlatego tak tłumnie przychodzi na przesłuchania konkursowe, dlatego tak wiele milionów osób ogląda transmisje na naszym kanale YouTube.

Jak śledzenie przebiegu konkursu, który stał się świętem narodowym, może ubogacić tych, którzy z muzyką klasyczną niewiele mają na co dzień wspólnego? Co najskuteczniej zachęca do jej odkrywania tych najmniej przekonanych?

To prawda, że Konkurs Chopinowski jest naszym trzytygodniowym świętem narodowym, które szczęśliwie obchodzimy z niemal całym światem. Magia konkursu sprawia, że oglądają go chętnie wszyscy, także ci, którzy na co dzień wybierają muzykę inną niż klasyczna. Co ich zachęca? Myślę, że przede wszystkim piękno muzyki Fryderyka Chopina.

Co było wyróżnikiem tegorocznej edycji konkursu?

Bez wątpienia bardzo wysoki poziom gry uczestników. Dodatkowo fakt, że była to edycja o rok opóźniona z powodu pandemii COVID-19.

Konkurs współtworzy kształt muzycznego świata. To już XVIII Konkurs – jak zatem na przestrzeni tych lat zmienił się ów kształt świata muzyki?

Muzyka Chopina – by skupić się tylko na tym aspekcie – ma dwa oblicza: jedno zwrócone ku czasom, w których powstała, drugie – ku współczesności. Dlatego z jednej strony jest częścią naszej tradycji, a z drugiej – jest stale współczesna i zmienia się wraz ze światem.

Aleksander Laskowski pracownik Instytutu Adama Mickiewicza, tłumacz, współpracownik radiowej Dwójki. Autor książki Skrywany wulkan, której bohaterem jest Witold Lutosławski.

Lista laureatów Konkursu Chopinowskiego 2021

• 1. Nagroda – Bruce (Xiaoyu) Liu

• 2. Nagroda ex aequo – Kyohei Sorita i Alexander Gadjiev, który otrzymał także nagrodę za najlepsze wykonanie sonaty

• 3. Nagroda – Martin Garcia Garcia, który otrzymał również nagrodę za najlepsze wykonanie koncertu

• 4. Nagroda ex aequo – Aimi Kobayashi i Jakub Kuszlik, który otrzymał także nagrodę za najlepsze wykonanie mazurków

• 5. Nagroda – Leonora Armellini

• 6. Nagroda – JJ Jun Li Bui