Ks. Piotr Nowosielski: Chojnów to miasto o długiej historii sięgającej średniowiecza. O znaczeniu miasta w historii świadczą zachowane zabytki. Co obecnie wyróżnia to miasto?

Ks. Stanisław Szupieńko: Nie wchodząc w szczegóły należy podkreślić, że Chojnów posiada wiele walorów, a ozdobą miasta były od dawna i są obecnie dwa kościoły parafialne. Pierwszym z nich jest monumentalna fara miejska, obecnie nosząca wezwanie Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Jest to ważny zabytek architektury gotyckiej na Śląsku. Drugi chojnowski okazały kościół został zbudowany w latach 1909-11 i otrzymał wezwanie Niepokalanego Poczęcia NMP i św. Józefa.

Przedmiotem naszego zainteresowania jest dziś kościół, który powstał w Chojnowie w pierwszych latach XX w. Co powinniśmy wiedzieć o tym kościele?

W związku z tym, że chojnowska fara miejska aż do pierwszych lat po II wojnie światowej była użytkowana przez protestantów, na przełomie XIX i XX w. parafia katolicka podjęła inicjatywę budowy nowego kościoła. Ożywiona, ambitna aktywność duszpasterska wspólnoty katolickiej w Chojnowie i wzrastająca liczba wiernych wymagały wówczas odpowiednio dużej i reprezentatywnej świątyni.

Dzięki podjęciu wytrwałych działań w celu realizacji ambitnego celu budowy nowej świątyni oraz po uzyskaniu wymaganych urzędowych pozwoleń i zgromadzeniu koniecznych środków finansowych i materiałów budowlanych, możliwa była realizacja zamierzonego dzieła. Projekt nowego kościoła wykonał znany i ceniony berliński architekt Friedrich Oskar Hossfeld. Nowy kościół otrzymał architektoniczną formę zbliżoną do nadreńskich dwuwieżowych bazylik romańskich, wyróżniając się wysmakowaną formą architektoniczną na tle innych tego typu budowli powstałych w tym czasie na Śląsku.

Ponieważ ambicją wspólnoty katolickiej w Chojnowie była realizacja świątyni charakteryzującej się wysokim poziomem artystycznym i wykonawczym, nie tylko w zakresie architektonicznym, lecz również w zakresie wystroju i wyposażenia świątyni, dlatego do wykonania wystroju malarskiego kościoła zaangażowano znanych twórców malarstwa kościelnego braci Ottona i Rudolfa Linnemann z Frankfurtu nad Menem.

Realizując malarski wystrój kościoła w Chojnowie, artyści ci inspirowali się twórczo najlepszymi osiągnięciami średniowiecznego malarstwa miniaturowego. Odwołując się do różnych motywów tego malarstwa, wykonali na stropie nawy kościoła malowidła, nawiązujące do wezwań Litanii loretańskiej, Godzinek o Niepokalanym Poczęciu NMP, a na przecięciu naw umieścili przedstawienie postaci Matki Bożej Niepokalanej. Ci sami autorzy wykonali też współgrające stylowo z wystrojem malarskim nowego kościoła projekty witraży, które umieszczono w prezbiterium kościoła.

Ówczesna parafia katolicka do wykonania najważniejszych elementów wyposażenia nowej świątyni wraz dekoracją rzeźbiarską zaangażowała rzeźbiarza Hugo Burgera z Berlina (1872 – 1958). Ten artysta wykonał zasługujące na uwagę trzy ołtarze, których ikonografia była inspirowana trzema częściami Różańca. Poszczególne tajemnice różańcowe przedstawione zostały w płaskorzeźbionych kompozycjach o dużych walorach artystycznych. We wnętrzu kościoła na uwagę zasługują również takie elementy wyposażenia liturgicznego, jak ambona i chrzcielnica oraz konfesjonały i ławki zachowane w oryginalnej malaturze i kolorystyce.

Jaki jest obecnie stan zachowania kościoła oraz wymienionych elementów jego wystroju i wyposażenia?

Omawiany kościół jest chlubą parafii, gdyż utrzymany jest dość dobrym stanie, co dotyczy zwłaszcza jego wnętrza oraz wystroju malarskiego i najcenniejszych elementów wyposażenia. Bowiem przed kilku laty przeprowadzona została kompleksowa restauracja całego wnętrza, co było możliwe dzięki trosce i zaangażowaniu ówczesnego proboszcza parafii ks. prał. Tadeusza Jurka. Obecny jej gospodarz, ks. dr Dariusz Pudełko, z troską podjął się koniecznych prac budowlanych przy kościele, aby zabezpieczyć cenną zabytkową substancję świątyni przed różnymi zagrożeniami. Równocześnie dostosowuje wnętrze w wymaganym zakresie, czego przykładem jest zastąpienie tymczasowego ołtarza nowym kamiennym.

Na co należy zwrócić uwagę widząc w prezbiterium nowy kamienny ołtarz?

Trzeba pamiętać, że ołtarz, przy którym sprawowana jest Eucharystia, jest centralnym miejscem każdego kościoła. To mocno akcentował Sobór Watykański II, podkreślając fakt obecności Chrystusa w gromadzącej się wokół ołtarza wspólnocie wiernych. Te racje teologiczne i reforma liturgiczna sprawiły, że liturgia Mszy św. sprawowana wobec wspólnoty wiernych wymagała umieszczenia w centralnym miejscu kościoła ołtarza, mającego formę kamiennego stołu ofiarnego. Realizując zalecenia soborowe, we wnętrzu kościoła umieszczono drewniany ołtarz, który w zamyśle miał charakter tymczasowy, choć używany był przez dłuższy czas.

Obecnie zgodnie z zaleceniami liturgicznymi oraz w ścisłym nawiązaniu do istniejących rozwiązań historycznych w zakresie formy i stylistyki architektoniczno-rzeźbiarskiej kościoła, wykonany został nowy kamienny ołtarz z marmuru według projektu ks. dr. Stanisława Szupieńki, we współpracy z p. Marią Przystasz. Ściśle współgra on z istniejącą historyczną nadstawą, co uwzględniono zarówno przy doborze kamienia, jak i w samym kształcie nowego ołtarza i w zdobiącej go subtelnej dekoracji mozaikowej.

Nowy kamienny ołtarz posiada mensę, wykonaną z białego marmuru, którą podtrzymują cztery pary kolumn z białymi bazami i kapitelami oraz czarnymi trzonami. Całość wsparta została na stopniowanym cokole, na którym spoczywa, umieszczona centralnie, wypełniająca antepedium dekoracyjna mozaika z motywem eucharystycznym.