Przed poświęceniem sal wykładowych w krótkim słowie abp J. Kowalczyk porównał myśl filozoficzną św. Edyty i Jana Pawła II, którym była bliska fenomenologia, stawiająca człowieka w centrum filozoficznych poszukiwań. Znalazło to wyraz w encyklice Redemptor hominis, w której Papież napisał, że człowiek jest drogą Kościoła. - Każda praca naukowa, polityczna, duszpasterska zawsze powinna mieć w centrum człowieka - podkreślił abp Kowalczyk.
Z kolei metropolita szczecińsko-kamieński abp Zygmunt Kamiński przedstawił studia filozoficzno-teologiczne jako formę dialogu człowieka z Bogiem na przykładzie ewangelicznej rozmowy Jezusa z Samarytanką. - Od tej zwykłej wody dochodzą do wody żywej, wody, która prowadzi ku życiu wiecznemu, wody, która rozwiązuje najistotniejsze ludzkie problemy - mówił Ksiądz Arcybiskup. W dalszej części przedstawił on postać Edyty Stein, pokazując jej niełatwą drogę do świętości, od wychowania w religijnej rodzinie Żydowskiej, poprzez ateistyczną deklarację, aż po chrzest św. przyjęty w 31. roku życia. Na koniec, wskazując, że w poszukiwaniach naukowych trzeba patrzeć na dobro indywidualne i społeczne, życzył Instytutowi, "aby przez swoją pracę dydaktyczną i naukową odkrywał tajemnicę prawdy, sanktuarium prawdy. Tak bardzo człowiek jest spragniony prawdy, tak bardzo jest ona mu niezbędna, dlatego że ona jest drogą do pełni życia - zakończył Metropolita.
W uroczystości uczestniczyli m.in. kard. Henryk Gulbinowicz z Wrocławia, abp Józef Michalik z Przemyśla i biskup drezdeńsko-miśnieński Joachim Reinelt z Niemiec, a także rektor Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu prof. Stanisław Lorenz, prorektor Uniwersytetu Zielonogórskiego prof. Marian Nowak oraz rektor PWSZ w Sulechowie prof. Marian Miłek. W imieniu gospodarza Instytutu, którym jest biskup diecezjalny Adam Dyczkowski, zebranych powitał dyrektor ks. Eligiusz Piotrowski. Wyraził on nadzieję, że na wzór patronki - św. Teresy Benedykty od Krzyża studiowanie teologii w Instytucie będzie i służbą prawdzie, i modlitwą. Przybliżając postać patronki, Henryk Romanik ze Szczecina przeczytał swoje wiersze o Etydzie Stein z tomiku pt. Siostra Stein, który ma się ukazać staraniem m.in. zielonogórskiego Instytutu.
Ośrodek teologiczny powstał w Gorzowie Wielkopolskim dekretem ówczesnego biskupa diecezjalnego Józefa Michalika w 1988 r. jako Instytut Formacji Świeckich. Od początku instytucjonalnie był związany z Papieskim Fakultetem Teologicznym we Wrocławiu. W wyniku przemian strukturalnych i poszukiwań nowej obecności teologii wśród dyscyplin uniwersyteckich sekcja zwróciła się ku nowo utworzonemu wydziałowi Teologicznemu Uniwersytetu Poznańskiego. Szukając nowych dróg dla diecezjalnej teologii, podjęto w tym roku decyzję o przeniesieniu sekcji do Zielonej Góry. Dotychczas Instytut ukończyło 400 osób, uzyskując dyplom magisterski - poinformował biskup zielonogórsko-gorzowski Adam Dyczkowski.
Budynek Instytutu jest częścią bryły kościoła Ducha Świętego w Zielonej Górze. Prace adaptacyjne rozpoczęto w lipcu 2002 r. Zasadniczą część środków pozyskano z niemieckiej fundacji Renovabis.