Córka urodziła syna 1,5 roku temu. Jest samotną matką, ojciec dziecka ma ograniczone prawa do dziecka. Córka ma 20 lat, otrzymuje alimenty w wysokości 500 zł i zasiłek 500 plus, poza tym jest na naszym utrzymaniu. Nie pracuje i nie uczy się. Rozważamy podjęcie się stałej opieki nad wnukiem. Czy możemy wystąpić w tej sprawie do sądu, jeśli ojciec dziecka jest na miejscu?

Odpowiedź eksperta
Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym jeśli dobro pozostającego pod opieką nie stoi temu na przeszkodzie, opiekunem prawnym małoletniego powinna być ustanowiona przede wszystkim osoba wskazana przez ojca lub matkę, jeżeli nie byli oni pozbawieni władzy rodzicielskiej. Przede wszystkim może to być osoba z rodziny osoby małoletniego.

W Państwa przypadku zatem to córka musiałaby złożyć wniosek o ustanowienie opieki nad dzieckiem do sądu rodzinnego, w okręgu, w którym zamieszkuje małoletni. We wniosku tym należy wskazać i opisać osobę, która ma być opiekunem prawnym dla dziecka. Opiekę tę mogą sprawować jedno z dziadków lub oboje, o ile pozostają w związku małżeńskim. Najważniejsze jest to, aby dokładnie i precyzyjnie uargumentować, dlaczego właśnie ta osoba ma zostać opiekunem prawnym. Opiekuna ustanawia sąd rodzinny. Objęcie opieki następuje przez złożenie przyrzeczenia przed sądem rodzinnym.

Zgodnie z art. 155 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego prawo rodzinne dopuszcza sprawowanie opieki nad dzieckiem przez dziadków, a są to w szczególności takie sytuacje, jak:

– pozbawienie władzy rodzicielskiej rodziców wnuka,

– śmierć rodziców wnuka,

– ubezwłasnowolnienie rodziców wnuka,

– zaniedbywanie obowiązków przez rodziców wnuka,

– brak zdolności do czynności prawnych rodziców wnuka.

Opiekun prawny sprawuje opiekę bezpłatnie, może natomiast wnioskować do sądu o przyznanie stosownego wynagrodzenia okresowego albo jednorazowego w dniu ustania opieki lub zwolnienia go od niej.

Sąd rodzinny może udzielać wskazówek opiekunowi, żądać wyjaśnień w razie niepokojących sygnałów, a także nakazać przedstawienie dokumentów, które są związane ze sprawowaniem opieki. W czasie sprawowania opieki opiekun podlega bowiem stałemu nadzorowi sądu rodzinnego, który na bieżąco kontroluje, czy opiekun należycie wywiązuje się ze swoich obowiązków.