Ostatnie ostrzeżenie

UWAGA NA AI Ryzyko masowej utraty miejsc pracy i wysokiego bezrobocia oraz utraty sensu życia – takie mogą być konsekwencje niekontrolowanego rozwoju sztucznej inteligencji (AI) – ostrzega Geoffrey Hinton, pionier sztucznej inteligencji. Nowe technologie i udogodnienia mają służyć człowiekowi, ale ich użycie coraz częściej wymyka się spod kontroli – twierdzi. Zdaniem Hintona, AI przewyższy ludzi we wszystkim; w pierwszym rzędzie na tym ucierpią osoby wykonujące zwykłą pracę umysłową. Hinton zaznacza, że w rywalizacji z AI szanse mają jedynie ci o wysokich kwalifikacjach. Popularyzacja AI ma powodować coraz szersze zastąpienie człowieka lub zwiększenie wydajności przez narzędzia AI – w obu przypadkach oznacza to mniej miejsc pracy. Doprowadzi to do masowych zwolnień w wielu branżach. Będą jednak wyjątki, np. ochrona zdrowia, które są w stanie zaabsorbować te zmiany, ponieważ zapotrzebowanie jest tam niemal nieskończone – przewiduje Hinton. Można też wskazać branże mniej narażone na efekt AI – m.in. prace fizyczne, w których AI długo nie dorówna człowiekowi. Takimi zawodami mogą być np. hydraulik, elektryk, stolarz, bo są to fachy trudne do zautomatyzowania. Hinton wskazuje też, że rozwój AI sprawi, iż jedynie niewielka grupa właścicieli i kadry zarządzającej będzie czerpała korzyści z technologii, podczas gdy pracownicy będą zwalniani. /w.d.

Szykują się na uderzenie

ROSJA – NATO Finlandia szykuje się na uderzenie ze strony Rosji. Zastępca szefa sztabu sił zbrojnych tego kraju podkreśla, że sprawa jest przesądzona. – Pytanie nie brzmi, czy to się stanie, ale kiedy – zaznacza gen. Kari Nisula. Zdjęcia satelitarne wskazują na wzmożoną aktywność w rosyjskich bazach lotniczych Lewaszowo, Kamianka i Ołenia, blisko granicy NATO. W Pietrozawodsku, ok. 175 km od granicy z Finlandią, zbudowano nowe obiekty magazynowe, a na terenie dawnej bazy lotniczej Siewieromorsk-1, ok. 120 km na wschód od Norwegii, oczyszczono tereny i położono nowy asfalt dla samolotów. Fiński nadawca publiczny Yle udostępnił w czerwcu analizę zdjęć satelitarnych, z których wynika, że Rosja buduje miasteczko wojskowe w pobliżu granicy z Finlandią w obwodzie murmańskim. Na zdjęciach satelitarnych widać wykarczowany obszar ok. 1,4 km2 lasu. Część istniejących do tej pory na wspomnianym terenie budynków została wyburzona. /w.d.

Rekrutują sabotażystów

ROSYJSKA AGRESJA Rosja wykorzystuje ukraińskich nastolatków jako szpiegów i sabotażystów. Funkcjonariusze FSB oferują im pieniądze za pośrednictwem internetowych komunikatorów. Przez rok na Ukrainie zatrzymano ponad 700 osób, które na zlecenie rosyjskich służb zajmowały się podpaleniami, podkładaniem ładunków wybuchowych czy zbieraniem wrażliwych informacji. Co czwarta z nich ma mniej niż 18 lat – relacjonuje Financial Times, powołując się na ukraiński kontrwywiad. Niedawno aresztowano 16-latka, który robił zdjęcia wskazanym obiektom i przekazywał dane Rosjanom przez zaszyfrowane kanały. Grozi mu dożywocie. Kamery zarejestrowały chłopców w wieku 15 i 17 lat, którzy podkładali bombę na stacji kolejowej. Ładunek eksplodował przed czasem i jeden z chłopców zginął. Wielu z zatrzymanych nastolatków sądzono tak jak ludzi dorosłych, co wywołało protesty różnych organizacji. /j.k.

Zawieszenie niepewne

BLISKI WSCHÓD Izrael zgodził się na warunki konieczne do sfinalizowania 60-dniowego zawieszenia broni w Strefie Gazy. Informując o tym, prezydent USA Donald Trump wyraził nadzieję, że warunki przyjmie również Hamas. Według Trumpa, jego przedstawiciele odbyli długie i produktywne spotkanie z Izraelczykami w sprawie Gazy. Izrael zgodził się na niezbędne warunki, aby sfinalizować 60-dniowe zawieszenie broni, podczas którego będą mogły się odbyć negocjacje na temat zakończenia wojny. Ostateczną propozycję mają przedstawić Katar i Egipt. Nie jest jasne, czy Hamas zgodzi się na zawieszenie broni, a Trump nie podał, jakie są uzgodnione warunki. Dotychczas głównym punktem niezgody między stronami była kwestia tego, czy rozejm ma być częścią całkowitego zakończenia wojny. /j.k.

Trzeba z tym żyć

UPAŁY Świat będzie musiał nauczyć się żyć z falami upałów – zakomunikowała Światowa Organizacja Meteorologiczna (WMO), która jest wyspecjalizowaną agencją ONZ. Odniosła się w ten sposób do ekstremalnie wysokich temperatur, które panują w znacznej części Europy. – W wyniku wywołanego przez człowieka globalnego ocieplenia ekstremalne upały stają się coraz częstsze i intensywniejsze. Musimy nauczyć się z tym żyć – powiedziała rzeczniczka WMO Clare Nullis. Południową Europę zalała fala upałów. We Francji oceniono, że jej zasięg jest bezprecedensowy, w Hiszpanii i na Morzu Śródziemnym odnotowano rekordowe temperatury, w Portugalii strażacy walczą z wieloma pożarami powstałymi wskutek gorąca.

Nullis podkreśliła, że chociaż lipiec jest tradycyjnie najgorętszym miesiącem w roku na półkuli północnej, to takie fale upałów tak wcześnie latem są wyjątkowe. Europa Zachodnia jest zalewana falą gorąca z powodu silnego układu wysokiego ciśnienia, który zatrzymuje nad regionem ciepłe powietrze z Afryki Północnej. Czynnikiem sprzyjającym tworzeniu się fali upałów jest wysoka temperatura Morza Śródziemnego, która średnio wynosi rekordowe 26,01°C. Nullis zwróciła uwagę, że sytuację w miastach pogarszają gęsta zabudowa oraz brak roślinności, która mogłaby pochłonąć ciepło. Według rzeczniczki WMO, ekstremalne fale upałów są cichymi zabójcami, bo liczba zgonów związanych z wysokimi temperaturami jest często niedoszacowana w statystykach. – Ważne jest podkreślenie, że każdej śmierci związanej z upałem można zapobiec: mamy wiedzę i narzędzia, możemy zatem ratować życie – stwierdziła. /w.d.

Chcą zaostrzyć

ZIELONY ŁAD Komisja Europejska chce przyspieszenia i zaostrzenia regulacji dotyczących Zielonego Ładu. Zgodnie ze zgłoszoną właśnie nową propozycją do 2040 r. emisja gazów cieplarnianych ma być zredukowana o 90% w porównaniu z 1990 r. KE zaproponowała nowy cel mimo rosnących wątpliwości w niektórych unijnych stolicach. Francuski prezydent Emmanuel Macron niedawno oznajmił np., że KE powinna opóźnić propozycję nowego celu klimatycznego. Politycy PO w czasie kampanii wyborczej też zarzekali się, że czasy Zielonego Ładu już się skończyły i nie ma mowy o jego kontynuacji. – Ursula von der Leyen potwierdziła jednak: Zielony Ład istnieje, i to z większą mocą – ocenia poseł PiS Michał Dworczyk. Pomocą w realizacji tego projektu ma być uruchomienie w drugiej połowie przyszłej dekady rynku kredytów węglowych, prowadzących do finansowania zielonych projektów, np. sadzenie drzew w krajach trzecich. Oznaczają one jednak znaczny wzrost cen energii. Uzyskanie poparcia dla tego pomysłu to jedno z zadań prezydencji Danii. /j.k.

Hity z Polski

DOBRE, BO POLSKIE Podczas letnich zagranicznych wojaży można trafić na wiele pochodzących z Polski produktów: piwo, jabłka, a nawet lody. Jabłka – jeden z eksportowych hitów naszego rolnictwa – można kupić m.in. w Egipcie czy Indiach. W ubiegłym roku Polska, utrzymująca drugą pozycję wśród eksporterów jabłek w Europie oraz siódmą na świecie, z 7-procentowym udziałem w globalnym rynku, wyeksportowała niemal 785 tys. t jabłek o wartości 471 mln euro, co oznacza wzrost o 17% rok do roku. W eksporcie lodów zajmujemy piąte miejsce na świecie, wyprzedzając nawet Włochy w 2024 r. wyeksportowaliśmy 117 tys. ton lodów o łącznej wartości 404 mln euro, co dało 7-procentowy udział w światowym eksporcie; eksport polskich lodów wzrósł o 17% rok do roku. Polska jest też ważnym graczem na rynku jachtów, kamperów i... parasoli słonecznych – wynika z danych International Trade Centre oraz instytucji płatniczej Akcenta. /j.k.

Gorzej śpimy

BADANIE Z naszym spaniem jest gorzej niż rok temu. Spada liczba Polaków zadowolonych z jakości swojego snu. Narzekają głównie na gonitwę myśli. Tymczasem bez odpowiednio długiego wypoczynku nie można mówić o zdrowym funkcjonowaniu, szczególnie psychicznym. Według raportu platformy ePsycholodzy.pl , 53% Polaków jest zadowolonych z jakości swojego snu, 41% narzeka, a 6% pozostaje niezdecydowanych. Rok temu było to odpowiednio 54%, 41% i 5%. Najwięcej (42%) niezadowolonych osób długo nie może zasnąć, bo ma gonitwę myśli.

– To alarmujący sygnał. Widać, że społeczeństwo mierzy się z wieloma problemami, w tym finansowymi, zawodowymi, rodzinnymi i zdrowotnymi. Ponad 40% Polaków towarzyszy przewlekły stres, który może być związany zarówno z sytuacją indywidualną, jak i ogólnokrajową czy globalną. W dłuższej perspektywie problem z zaśnięciem może prowadzić do błędnego koła bezsenności, które pogłębia problemy psychiczne – ostrzega psycholog Michał Murgrabia z platformy ePsycholodzy.pl . /j.k.