Na początku grudnia 2023 r. 160 ha ziemi koło Grodziska Mazowieckiego kupił Piotr Wielgomas – wiceprezes firmy Dawtona i syn twórcy koncernu przetwórstwa spożywczego. Uprawiał tę ziemię przez 17 lat, czyli od czasów poprzednich rządów PO-PSL. Jako dzierżawca miał prawo pierwokupu za normalną cenę gruntów rolnych, czyli za prawie 23 mln zł. „Nabyłem tę nieruchomość jako osoba fizyczna, rolnik, legalnie korzystając z prawa pierwokupu przysługującego dzierżawcy, co jest zgodne z ustawą o kształtowaniu ustroju rolnego oraz ustawą o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Jednocześnie informuję, iż w dacie nabycia nie miałem świadomości, że nieruchomość w Zabłotni znajdzie się w planach inwestycyjnych CPK” – napisał w oświadczeniu Piotr Wielgomas.

Przejęcie bez strat

Problem w tym, że na tej działce planowano wybudować magazyny, hotele oraz oferować inne usługi towarzyszące Centralnemu Portowi Komunikacyjnemu. Po ujawnieniu sprawy przez dziennikarzy politycy z Koalicji Obywatelskiej zaczęli więc oskarżać kierownictwo resortu rolnictwa z czasów PiS o korupcję, działanie na szkodę CPK i Skarbu Państwa. Twierdzili, że teraz teren ten może być warty aż 400 mln zł, a co za tym idzie, ktoś na tym pewnie zarobił. Sytuacja uległa zmianie, gdy okazało się, że w księdze wieczystej jest zapis, iż Skarb Państwa do 2028 r. może odkupić działkę po tej samej cenie, czyli za 23 mln zł.

Inwestycja CPK z powodu tych 160 ha nie jest zagrożona, bo grunty można z łatwością odzyskać na mocy umowy z 2023 r. albo decyzją wojewody mazowieckiego. Nadal jednak jest kilka ważnych wątków, które należy wyjaśnić. Dlaczego ówczesny wiceminister Rafał Romanowski podpisał zgodę na sprzedaż tej ziemi i czy wiedział, że CPK sprzeciwia się tej transakcji? Czy w dokumentacji z Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa przesłanej do Ministerstwa Rolnictwa była informacja, że te grunty są potrzebne pod inwestycje towarzyszące CPK? Dlaczego tej sprawy nie ma w licznych audytach prowadzonych w CPK po zmianie władzy i dlaczego politycy PSL przez prawie 2 lata nie podjęli żadnych działań, by odzyskać te grunty? – Należy tę sprawę dokładnie wyjaśnić, ale też podjąć szybkie działania, by tę ziemię odzyskać, bo ona nigdy nie powinna zostać sprzedana – mówi poseł Anna Gembicka, była minister rolnictwa.

„Dobra” afera

Działkę kupił syn twórcy Dawtony i jej obecny wiceprezes. Dla przeciętnego rolnika 160 ha ziemi to bardzo dużo, ale Dawtona posiada prawie 5 tys. ha ziemi, zatrudnia 1,2 tys. osób i współpracuje z 2 tys. rolników. Renomowane rodzinne przedsiębiorstwo z branży rolno-przetwórczej jest jak perła w koronie, bo lwia część polskiego przetwórstwa upadła w czasie transformacji ustrojowej albo trafiła w zagraniczne ręce. Dlatego też politycy z chęcią pokazują się w firmie Dawtona, bo jest ona przykładem polskiego sukcesu. Właściciele z kolei utrzymują dobre relacje z politykami wszystkich opcji, bo jak widać w tym przypadku – firmę odwiedzali zarówno politycy PSL, były minister rolnictwa z PiS, jak i kandydat KO na prezydenta. Co więcej, właściciele Dawtony znacząco wsparli finansowo ostatnią kampanię wyborczą Rafała Trzaskowskiego.

Na razie nikt nie stawia nikomu poważnych zarzutów malwersacji czy korupcji. Wina może też leżeć w urzędniczym bałaganie, braku kompetencji albo politycznej niechęci do projektu CPK. Choć warto wspierać taki polski biznes jak Dawtona, to jednak w tym przypadku o wiele ważniejsza jest inwestycja CPK niż 160 ha smacznych pomidorów, groszku albo kukurydzy. Dlatego dobrze się stało, że sprzedaż działki została nagłośniona. Sprawę należy dogłębnie wyjaśnić, ale przede wszystkim – podjąć jakieś realne działania, by ten sporny teren odzyskać.