Dotyczy on ciśnienia tętniczego krwi i polega na tym, że ciśnienie mierzone w gabinecie lekarskim jest wyraźnie wyższe od odczytów uzyskiwanych przez tego samego pacjenta w domu. Badania prowadzone w różnych krajach wykazały, że problem może dotyczyć nawet 20% osób dorosłych, a jego przyczyną jest stres spowodowany wizytą w placówce medycznej, podświadomy lęk przed rozmową z lekarzem lub obawa złej diagnozy. Oprócz podwyższonego ciśnienia u niektórych pacjentów mogą wystąpić także: uderzenia gorąca, potliwość dłoni, ból głowy.

Chociaż syndrom białego fartucha nie jest chorobą, fałszywy wynik uzyskany na aparacie może prowadzić do błędnej diagnozy: stwierdzenia choroby nadciśnieniowej i wdrożenia leczenia farmakologicznego. Drugi powód, dla którego syndromu białego fartucha nie powinno się lekceważyć, to fakt, że badania wykazały, iż u osób, których dotyczy, istnieje większe ryzyko rozwoju choroby nadciśnieniowej w przyszłości.

Pewna dawka wiedzy i wdrożenie systematycznych pomiarów w domu pozwolą na wyjaśnienie sytuacji. Podstawowe warunki to certyfikowany ciśnieniomierz i prawidłowy sposób wykonania pomiaru. Automatyczne aparaty do mierzenia ciśnienia są dziś powszechnie dostępne, ale najlepiej kupować je w aptece lub sklepie ze sprzętem rehabilitacyjnym, sprawdzając w ulotce lub na opakowaniu, czy dany model ma certyfikat. Polecane są aparaty naramienne, a wielkość mankietu trzeba dobrać odpowiednio do grubości ramienia.

Ciśnienie mierzymy w pozycji siedzącej, z ramieniem opartym na stole, na ręce przeciwnej do ręki dominującej (u osób praworęcznych – na ręce lewej). Mankiet aparatu zakładamy tak, by kończył się ok. 2 cm powyżej zgięcia łokciowego i znajdował na wysokości serca. Na co najmniej pół godziny przed pomiarem nie pijemy kawy, herbaty, nie palimy papierosów i unikamy większej aktywności fizycznej, po czym na ok. 5 min siadamy i wyciszamy się. W trakcie pomiaru plecy powinny być oparte o krzesło, a stopy ustawione równolegle na podłodze, pilnujemy też, by dłoń nie była zaciśnięta, i nie rozmawiamy. Wszystkie te szczegóły są ważne dla uzyskania prawidłowego wyniku. Ciśnienie mierzymy rano i wieczorem przez przynajmniej 2 tygodnie, a odczyty wraz z datą zapisujemy w zeszycie, bo najłatwiej będzie przedstawić lekarzowi wyniki w postaci zestawienia.

Nawet jeżeli okaże się, że podwyższone wyniki pomiaru w gabinecie lekarskim to efekt syndromu białego fartucha, warto zadbać o profilaktykę choroby nadciśnieniowej. Jej najważniejsze elementy to: prawidłowa masa ciała, dieta DASH, regularna aktywność fizyczna, rezygnacja z palenia papierosów i ograniczenie spożycia alkoholu.?

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej.