Dla pokolenia dziadków obecne zalecenia w pielęgnacji noworodka są zaskoczeniem, bo kilka dekad temu, kiedy oni wychowywali dzieci, obowiązywały karmienie co 3 godziny i codzienna kąpiel, wskazane było także, by płaczącego niemowlaka nie brać na ręce, „bo się przyzwyczai”. Teraz dzieci karmione pokarmem matki otrzymują posiłek na żądanie, są kąpane rzadziej, a wśród podstawowych wskazówek dla rodziców jest tzw.kangurowanie, czyli kontakt skóra do skóry.

Od kąpania dziecka tuż po porodzie odchodzi się już w szpitalach. Chodzi o to, aby na jego skórze utrzymała się maź płodowa, która zawiera składniki przeciwbakteryjne i stanowi dodatkową ochronę w pierwszych dniach życia. Po urodzeniu noworodek jest jedynie oczyszczany z resztek krwi, a pierwsza kąpiel zalecana jest najwcześniej po 24 godzinach. Zamiast kąpieli zaraz po urodzeniu odbywa się pierwsze kangurowanie – to tzw. złota godzina, kiedy noworodek jest układany na brzuchu mamy. Taki kontakt pozytywnie wpływa na jego rozwój i ułatwia mu adaptację w nowym środowisku.

Także podczas pierwszych kąpieli w domu, jeśli na skórze będą widoczne resztki mazi płodowej, nie trzeba ich usuwać – same się wchłoną. Kąpiel powinna przebiegać sprawnie, ale bez nadmiernego pośpiechu, i nie powinna trwać dłużej niż 5 minut, by nie wychłodzić dziecka. W pomieszczeniu zapewniamy mu temperaturę ok. 22°C. Miskę lub wanienkę ustawiamy stabilnie i na tyle wysoko, by nie trzeba było się schylać. Woda powinna mieć temperaturę ok. 35oC. Wystarczy ją nalać do wysokości ok. 5 cm, a na dno włożyć, w celu dodatkowej ochrony, tetrową pieluszkę. Podtrzymując dziecko na jednej ręce, drugą delikatnie myjemy kolejne części jego ciała, zaczynając od buzi, a kończąc na pośladkach i kroczu. Do mycia można użyć samej wody, ewentualnie preparatu emolientowego z napisem: „od pierwszego dnia życia”. W trakcie kąpieli obserwujemy, czy goi się kikut pępowinowy, i uważamy, by go nie zamoczyć. Prawidłowo pielęgnowany kikut powinien odpaść do końca 2. tygodnia życia.

Do ukończenia przez dziecko 2 miesięcy wystarczy je kąpać 2-3 razy w tygodniu. Nie wolno jednak zaniedbać codziennego przemywania jego buzi i oczu oraz starannej pielęgnacji okolic pieluszkowych, które trzeba myć przy każdej zmianie pieluszki. Zamiast nawilżanych chusteczek lepiej użyć w tym celu zmoczonego w wodzie gazika lub waty, a umytą skórę delikatnie i starannie osuszyć.

Jeśli chodzi o kangurowanie – powinno być ono kontynuowane w domu przez mamę lub tatę, bo układanie dziecka w tej pozycji reguluje pracę jego serca, oddech i temperaturę ciała, zmniejsza stres, ułatwia karmienie piersią i pomaga w rozwoju. Więcej o kangurowaniu pisaliśmy w Niedzieli nr 9/2026. Artykuł pt. Skóra do skóry jest dostępny także na stronie: niedziela.pl .?

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej.