Więcej książek, więcej czytelników?

Według danych podanych w Internetowym Portalu Branży Wydawniczej (www.wirtualnywydawca.pl) na poziom czytelnictwa wpływa kilka czynników. Po pierwsze, głównym stymulatorem czytania jest szkoła i jej wpływ ciągle rośnie. Jeśli w wieku szkolnym nie nauczymy się sięgać po książki, czytać lektury i poszerzać poznawane tematy, szukając nowej literatury na ten temat, marny nasz los. W wieku późniejszym takie rozsmakowanie może nam przyjść z wielkim trudem. Z różnych względów. Podejmujemy pracę zawodową, zakładamy rodziny, życie pędzi i mało kto ma czas na czytanie czegoś więcej niż gazety. A jednak ci, którzy rozsmakowali się w słowie pisanym, znajdą od czasu do czasu chwilę, by wrócić na łono ulubionej literatury. Zawsze można mieć nadzieję, że czas na książki pozostanie na emeryturze. Czy jednak na pewno? Wzrok nie ten sam, i nie wiadomo, co tak naprawdę mogłoby nas zainteresować, do księgarni daleko itp. Właśnie dostępność książki jest następnym czynnikiem wpływającym na nasze czytelnictwo.
Okazuje się, że w naszych domach imponujących zbiorów nie posiadamy. Co jedenasty Polak nie posiada w domu żadnej książki, około 37% badanych deklaruje, że ma od 11 do 50 woluminów. Powyżej 500 książek posiada zaledwie 3% mieszkańców, a ponadtysięczne zbiory tylko 1%. Oczywiście, na te statystyki ma także wpływ nieułatwiająca nam rozwoju intelektualnego ogólna sytuacja ekonomiczna kraju.
Ostatnim czynnikiem wpływającym na czytelnictwo jest docierająca do potencjalnego czytelnika informacja o książce. Jak się okazuje, czytelnicy potrzebują doradców. Z badań wynika, że dostrzegamy jedynie wielkie promocje medialne, takie jak np. sprzedaż książek o Harrym Potterze. Im więcej na drzwiach i witrynach księgarń plakatów zachęcających do kupna danej pozycji, tym większa jej sprzedaż. I tak samo, im więcej o nowościach wydawniczych pisze prasa i podają inne media, tym więcej czytelników o nie pyta i kupuje. Dlatego księgarze, wydawcy i bibliotekarze muszą nauczyć się reklamować książkę w ten sam sposób jak każdy inny produkt na rynku.
Mimo że tylko 7% ankietowanych sięga po literaturę religijną, z roku na rok rośnie sprzedaż czołowych wydawnictw religijnych. W 2002 r. przychód ze sprzedaży książek Edycji Świętego Pawła z Częstochowy wzrósł o 13%, Drukarni i Księgarni św. Wojciecha z Poznania o 11%. W ofercie tych wydawnictw znajdują się przede wszystkim podręczniki do nauki religii, książki metodyczne dla katechetów i duszpasterzy, modlitewniki i Pismo Święte, tytuły naukowe oraz słowniki, encyklopedie i literatura piękna polskich i obcych autorów. Każde z wydawnictw współpracuje z innymi znanymi na rynku księgarskim autorami i wydaje specyficzne dla siebie serie modlitewników czy poezji. I tak np. z wydawnictwem poznańskim współpracują ks. Jan Twardowski, ks. Mieczysław Maliński,ks. Jan Szpet, o. Jan Góra OP czy Ewa Ferenc.

Czytelnictwo diecezjalne

Na terenie diecezji działa pięć księgarń diecezjalnych: w Zielonej Górze, Gorzowie Wlkp., Głogowie, Wschowie i Międzyrzeczu. We wszystkich z nich, jak podaje ks. kan. dr Jan Romaniuk, dyrektor Diecezjalnej Księgarni i Hurtowni św. Antoniego, można nabyć książki z prawie wszystkich wydawnictw katolickich w kraju. Znajdziemy tu pozycje z Wydawnictwa „M”, Drukarni i Księgarni św. Wojciecha, Wydawnictwa Księży Marianów, Wydawnictwa „Pallottinum”, „W drodze”, „Jedność”, „Apostolicum”, „Bratni Zew”, Wydawnictwa Salezjańskiego, Wydawnictwa Duszpasterstwa Rolników, Biblioteki „Niedzieli”, Wydawnictwa WAM, Edycji Świętego Pawła, Księgarni św. Jacka i Wydawnictwa Literackiego.
We wszystkich z wymienionych księgarń zainteresowanie książkami jest spore. Jak mówi Maria Olszańska z księgarni we Wschowie: „Przychodzi do nas dużo młodzieży, mamy także sporo stałych czytelników, którzy pytają o nowości, czekają na nowe wydania i śledzą cały czas rynek księgarski. Ruch jest przez cały rok”, a Krystyna Kozdra z Międzyrzecza deklaruje: „Wielu z naszych stałych klientów podkreśla, że katolicka księgarnia jest w Międzyrzeczu bardzo potrzebna, dzięki niej mają dostęp do aktualnych wydań, czytelnicy pytają o nowości i o swoich ulubionych autorów”. Do wszystkich księgarń przychodzą czytelnicy w różnym wieku, ale najczęściej wracają tu ludzie młodzi i po 50. Młodzież chętnie sięga po Pismo Święte, modlitewniki i poezje oraz krótkie serie do rozważania na różne okazje z Edycji Świętego Pawła, osoby starsze po albumy, pozycje kulinarne, książki o Ojcu Świętym i Tryptyk rzymski Jana Pawła II, Dzienniczek s. Faustyny Kowalskiej oraz książki o Matce Teresie z Kalkuty i św. o. Pio. Księża często kupują Pismo Święte, Katechizm Kościoła Katolickiego, słowniki, encyklopedie, podręczniki. „W Gorzowie Wlkp. zainteresowanie książkami religijnymi jest cały czas spore - mówi Jolanta Koropczuk - tu czytelnicy chętnie nabywają, oprócz Pisma Świętego, modlitewników i albumów, także Oremus oraz książki na temat formacji duchowej np. Anzelma Grüna”.

* * *

Diecezjalni księgarze nie narzekają. Być może wielu z nas częściej nabywałoby książki, gdyby nie ich cena. Przy ogólnie trudnej sytuacji materialnej przeciętnego mieszkańca naszej diecezji nie stać na zakup książki raz w miesiącu. Są jednak tacy, którzy wiele sobie odmówią, by być na bieżąco z rynkiem wydawniczym. Jak się wydaje rynek książki religijnej spełnia wymogi dostępności i informacji. Oprócz księgarni diecezjalnych pozycje religijne można nabyć także w przyparafialnych punktach sprzedaży książek i czasopism.
Może warto zaglądnąć na własną półkę i zobaczyć, czy oprócz Pisma Świętego i modlitewnika (jeśli są) znajdziemy tam pozycje, które pomogłyby nam pogłębić wiarę i zbliżyć nas bardziej do Boga. Warto przy okazji zadać sobie pytanie, czy i my znajdujemy się w tych 7% czytelników literatury religijnej, o których mówią statystyki?

Diecezjalna Ksiegarnia „św. Antoniego”

65-075 Zielona Góra, pl. Powstańców Wlkp. 2
tel./fax (0-68) 451-23-54
66-400 Gorzów Wlkp., ul. Łokietka 26
tel./fax (0-95) 720-28-61

66-300 Międzyrzecz, ul. Garncarska 6
tel./fax (0-95) 741-11-64
67-400 Wschowa, ul. Powstańców Wlkp. 12
tel./fax (0-65) 540-42-80

67-200 Głogów, ul. Długosza 8a
tel./fax (0-76) 834-28-23

12 najczęściej kupowanych pozycji w Księgarni św. Antoniego w Zielonej Górze
1. Pismo Święte - Biblia Tysiąclecia, wydanie V, Wydawnictwo „Pallottinum”, Poznań 2002
2. Matka Teresa z Kalkuty, „Rozważania na każdy dzień”, Wydawnictwo Księży Marianów, Warszawa 2003
3. Matka Teresa, „Myśli i modlitwy na każdy dzień”, Wydawnictwo „M”, Kraków 2003
4. Albumy związane z Jubileuszem 25-lecia pontyfikatu Jana Pawła II
5. Jan Paweł II, „Tryptyk rzymski”, Wydawnictwo św. Stanisława BM, Kraków 2003
6. Ks. Jan Twardowski, „Boże po stokroć święty” (tomik wierszy + płyta CD), Edycja Świętego Pawła, Częstochowa 2003
7. „Elementarz ks. Twardowskiego”, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2000
8. Anzelm Grün, „50 aniołów na cały rok”, Wydawnictwo „Jedność”, Kielce 2003
9. Tomasz Królak, „Pontyfikat dla świata”, Edycja Świętego Pawła, Częstochowa 2003
10. S. Faustyna Kowalska, „Dzienniczek”, Wydawnictwo Księży Marianów, Warszawa 2002
11. S. Anastazja Pustelnik, „103 ciasta siostry Anastazji”, Wydawnictwo WAM, Kraków 2001
12. „173 specjały s. Anastazji”, Wydawnictwo WAM, Kraków 2003