Inicjatywa zrodziła się w środowisku leśników i miłośników przyrody i szybko została podjęta przez władze samorządowe i duchowieństwo diecezji. Na tę okoliczność powstała kapituła „Dziedzictwo Narodu Święta Sprawa”, której przewodniczy ks. prał. Roman Marszalec. Zaangażowały się też organizacje społeczne, wspólnoty religijne, nauczyciele, dzieci i młodzież szkolna.
W każdej parafii zostaną posadzone trzy pamiątkowe dęby o imionach: Jan Paweł II, Prymas Tysiąclecia oraz imię osoby zasłużonej dla lokalnej społeczności. Akcja sadzenia dębów będzie przebiegać w 3 etapach. Od 10 do 16 kwietnia przedstawiciele Kapituły pojadą do Rzymu, aby przedstawić Ojcu Świętemu swój zamysł oraz prosić o błogosławieństwo dla tego dzieła i wszystkich w nim zaangażowanych. Zabiorą ze sobą kilka drzewek, z których jedno posadzą w ogrodach watykańskich. Wśród pielgrzymów znajdą się starostowie, wójtowie, nauczyciele, a reprezentantem duchowieństwa będzie ks. Krzysztof Gajewski, proboszcz z parafii Bukowa.
Na kolejnym etapie zaangażują się już przedstawiciele wszystkich parafii wraz z lokalnymi władzami samorządowymi, organizacjami społecznymi, delegacjami nauczycieli i młodzieży z poszczególnych szkół. Wszyscy (wraz z pocztami sztandarowymi) zaproszeni są do katedry zamojskiej na uroczystą Eucharystię, którą celebrować będzie Pasterz diecezji 30 kwietnia o godz. 10.00. Oprawę liturgiczną Mszy św. przygotują harcerze z Zamościa. Bezpośrednio po Mszy św. Ksiądz Biskup pobłogosławi sadzonki dębów, które wraz z przygotowanymi aktami zostaną rozdane reprezentantom poszczególnych parafii. Ostatni etap, czyli uroczyste posadzenie dębów w każdej parafii odbędzie się 18 maja, w dzień urodzin Ojca Świętego. W niektórych wspólnotach z uzasadnionych przyczyn termin może zostać przesunięty. Tego dnia pod przewodnictwem duszpasterzy i przy udziale władz lokalnych, wiernych danej parafii, dzieci i młodzieży szkolnej odbędzie się festyn religijno-patriotyczny. Będzie to lekcja przyrody, historii i Kościoła szczególnie dla młodego pokolenia zamieszkałego na zamojsko-lubaczowskiej ziemi. Inicjatorzy tego przedsięwzięcia odwołują się do powszechnie znanych form wyrażania wdzięczności i szacunku dla osoby Ojca Świętego, np. nazywania jego imieniem szkół, szpitali, ulic, a także budowania pomników czy też fundowania pamiątkowych tablic. Skoro w ten sposób czci się ten niezwykły pontyfikat, to jeszcze trwalszym znakiem będą żywe, długowieczne dęby. Są w Polsce takie dęby, które do dziś świadczą o czasach Chrobrego, Jagiełły, Batorego, a nawet o pojedynczych epizodach z życia niezwykłych postaci. Kustosz sanktuarium w Łukawcu ks. prał. Józef Kornaga uczy historii lubaczowskiej ziemi, opowiadając o dwóch niezwykłych dębach stojących obok kościoła. Kapłan mówi o królu Janie III Sobieskim, który udając się na wojnę z Turkami, zatrzymał się tu na nocleg, a następnego dnia po skończonej Mszy św. kazał posadzić dęby. Dzisiaj nie ma śladu po ówczesnej kapliczce, miejsce to jest także zmienione, a dwa dęby, świadkowie wydarzenia sprzed trzech wieków zostały i przez kolejne 300 lat będą o tym świadczyły.
Wielką inspiracją do takiej formy świętowania była też wizyta Jana Pawła II w Zamościu. 12 czerwca 1999 r., podczas sprawowanej Liturgii Słowa, Ojciec Święty wyraził swoją szczególną miłość do ojczystej przyrody i patrząc na piękno roztoczańskich lasów, zobowiązał wszystkich ludzi dobrej woli do troski o ich zachowanie. Powiedział m.in.: „Piękno tej ziemi skłania mnie do wołania o jej zachowanie dla przyszłych pokoleń. Zwracam się w sposób szczególny do tych, którym powierzona została odpowiedzialność za ten kraj i za jego rozwój, aby nie zapominali o obowiązku chronienia go przed ekologicznym zniszczeniem! Niech tworzą programy ochrony środowiska i czuwają nad ich skutecznym wprowadzaniem w życie! W rodzinie i w szkole nie może zabraknąć wychowania do szacunku dla życia, dla dobra i piękna. Wszyscy ludzie dobrej woli winni współdziałać w tym wielkim dziele”. Akcja sadzenia dębów jest więc odpowiedzią na ten apel. W maju, miesiącu maryjnym i patriotycznym, miesiącu urodzin Ojca Świętego, kiedy w przyrodzie potęguje się życie, na terenie każdej parafii pojawi się kilka żywych, długowiecznych drzew-pomników z przełomu tysiącleci, kiedy na Stolicy Piotrowej zasiadał Polak - Papież Jan Paweł II.