W liście apostolskim Tertio millennio adveniente wydanym w związku z Jubileuszem Roku 2000, sługa Boży Jan Paweł II, nawiązując do słów proroka Izajasza o obwieszczeniu roku łaski Pańskiej (Iz 61, 2), stwierdza, że Jubileusz jest dla Kościoła takim właśnie rokiem łaski, rokiem odpuszczenia grzechów, a także kar za grzechy, rokiem pojednania pomiędzy zwaśnionymi i rokiem wielorakich nawróceń, rokiem pokuty sakramentalnej i pozasakramentalnej. Następnie dodaje, że Tradycja lat jubileuszowych jest w szczególny sposób związana z udzielaniem odpustów i to bardziej szczodrych odpustów niż w innych latach (nr 14). Słowa te nabierają szczególnego znaczenia i nowej jakości w kontekście przeżywanych dwóch Jubileuszy Kościoła lokalnego Diecezji Sandomierskiej.
Omówione wcześniej w zarysie podstawy teologiczne odpustu wymagają jeszcze przypomnienia warunków koniecznych do spełnienia dla jego uzyskania. Z Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 r. wynika, że wierny winien być ochrzczony, nie ekskomunikowany, w stanie łaski uświęcającej. Winien posiadać pewne dyspozycje: przynajmniej ogólną intencję odpustu, wypełnić w określonym czasie i we właściwy sposób nakazane czynności. Dla uzyskania odpustu zupełnego związanego z przeżywanymi jubileuszami należy spełnić następujące warunki: spowiedź sakramentalna, Komunia Eucharystyczna, modlitwa według intencji Ojca Świętego, wolność od przywiązania do grzechu, nawet lekkiego oraz wypełnienie wskazań Penitencjarii Apostolskiej dla pielgrzymów nawiedzających Sanktuarium Świętokrzyskie oraz Kolegiatę w Opatowie.
Oto bliższe omówienie powyższych warunków. 1. Spowiedź sakramentalna - stan łaski uświęcającej. Przystąpienie do spowiedzi św. daje możliwość uzyskiwania odpustu przez dłuższy czas, nawet codziennie, bez konieczności ponownego przystąpienia do spowiedzi, pod warunkiem trwania w stanie łaski uświęcającej. 2. Komunia Eucharystyczna. Przyjęcie Komunii św. - konieczne dla uzyskania każdego odpustu - winno nastąpić tego samego dnia, w którym wierni pielgrzymują do miejsc jubileuszowych. 3. Modlitwa w intencji Ojca Świętego. Modlitwa w intencji Ojca Świętego stanowi świadectwo komunii z Kościołem powszechnym (można odmówić np. Ojcze nasz, Zdrowaś Maryjo itd.). 4. Wolność od przywiązania do grzechu, nawet lekkiego. W tym miejscu należy podkreślić konieczność głębokiej dyspozycji moralnej charakteryzującej wewnętrzną postawę pokutnika. Odpust bowiem, nie będąc automatycznym umorzeniem kary, nie oznacza pobłażliwości dla grzesznika i w konsekwencji zastępowania koniecznej pokuty jej namiastką. Aby był prawdziwym i zupełnym uzdrowieniem, oczyszczeniem, uwolnieniem człowieka od wszelkich kar doczesnych, wymaga intensywnego i konsekwentnego wysiłku duchowego i wszechstronnej pracy nad sobą. 5. Wypełnienie wskazań Penitencjarii Apostolskiej dla pielgrzymów nawiedzających Sanktuarium Świętokrzyskie oraz Kolegiatę w Opatowie.
W przypadku pielgrzymów nawiedzających Sanktuarium Świętokrzyskie Penitencjaria Apostolska stwierdza (Dekret Prot. N. 524/05/I z dnia 15 grudnia 2005 r.), że wierni, w duchu szczerej pokuty mogą zyskać każdego dnia odpust zupełny jeśli:
a) podejmą pielgrzymkę dla uczczenia Sanktuarium Świętego Krzyża, gdzie wezmą, w sposób pobożny i skupiony, udział w celebracji liturgicznej czy innym nabożeństwie sprawowanym publicznie;
b) jeśli nawiedzą Sanktuarium prywatnie lub w grupie, odprawiając pobożnie medytację przed Relikwiami Krzyża Świętego, odmówią modlitwę Ojcze nasz i Wyznanie wiary wedle uznanej formy oraz dodadzą wezwanie do Dziewicy Maryi. Przywilej tego odpustu jest udzielony na cały 2006 rok.
Odnośnie do pielgrzymów przybywających do Kolegiaty św. Marcina z Tours w Opatowie Penitencjaria (Dekret Prot. N. 523/05/I z dnia 15 grudnia 2005 roku) stwierdza, że wierni, w duchu szczerej pokuty mogą zyskać każdego dnia odpust zupełny jeśli:
a) podejmą pielgrzymkę do Kolegiaty Opatowskiej, gdzie wezmą udział, w sposób pobożny i skupiony, w celebracji liturgicznej albo w Liturgii Godzin, albo w innym ćwiczeniu duchownym sprawowanym publicznie;
b) jeśli nawiedzą Kolegiatę prywatnie lub w grupie, odprawiając pobożnie medytację, adorując Eucharystię, odmówią Ojcze nasz, Wyznanie wiary według uznanej formy oraz dodadzą wezwanie do Najświętszej Dziewicy Maryi i do św. Marcina z Tours. Przywilej tego odpustu jest udzielony na cały 2006 rok.
Reasumując, należy podkreślić, że jubileuszowe dzieło udzielania od Pana łaski odpustu zupełnego w Kościele lokalnym naszej diecezji dokonuje się na ziemi, sięgając swymi skutkami nieba. W tych świętych miejscach „niebo łączy się z ziemią”, a „sprawy ludzkie ze sprawami Boskimi”. Jezus Chrystus, Pan Wieków udziela cennego Daru w Jubileuszowym „dziś”, aby każdy chrześcijanin mógł, w duchu wiary i pokuty, skorzystać z Bożego miłosierdzia. Niech ciągle aktualne będą słowa sługi Bożego Jana Pawła II, który pisał: „Kościół raduje się ze zbawienia. Do tej radości zaprasza wszystkich, stwarzając szczególne warunki po temu, ażeby zbawcze energie mogły stawać się udziałem każdego” (Tertio millennio adveniente, 16). „Każdy Rok Jubileuszowy jest jakby zaproszeniem na ucztę weselną. Pospieszmy wszyscy…” (Incarnationis mysterium, 4).