Aniele! Ty, który nad śpiącym człowiekiem,
Jak baszta obrończa z marmuru białego
Jaśniejesz - lub kwiatem lilii, jak mlekiem
Sny słodkie, sny lube przywabiasz do niego -
Aniele! Ty sprawuj nad nami z wysoka!
Ty mary bolesne porażaj skinieniem,
Bo biedni my, niknąc dzień po dniu sprzed oka,
My, ludzie, - zaledwo jesteśmy wspomnieniem.
(C. K. Norwid - Wspomnienie)

Już jako małe dzieci słyszeliśmy o aniołach, dobrych duchach, którym Bóg zlecił opiekę nad ludźmi. Opowiadali nam o nich rodzice, dziadkowie, a później katecheci w czasie nauki religii. Nawet jako dorośli ludzie mniej lub bardziej świadomie szukamy aniołów, choć nie zawsze znajdujemy ich prawdziwe, biblijne przedstawienia. Spotykamy często anioły „filmowe” czy „książkowe”, które rzadko są podobne do tych objawionych na kartach Pisma Świętego Starego i Nowego Testamentu.
Anielska obecność towarzyszy nam także przez cały rok liturgiczny, w ciągu którego obchodzimy m.in. wrześniowe święto Świętych Archaniołów Michała, Gabriela i Rafała. W listopadzie, kiedy odwiedzamy cmentarze, przypominają nam o nich słowa pieśni - modlitwy liturgii pogrzebowej: „Przybądźcie z nieba na głos naszych modlitw, mieszkańcy chwały, wszyscy Święci Boży. Z obłoków jasnych zejdźcie Aniołowie, (...). Anielski orszak niech twą duszę przyjmie, uniesie z ziemi ku wyżynom nieba” czy w antyfonie: Niech aniołowie zawiodą cię do raju. Z kolei grudniowa celebracja Adwentu i Bożego Narodzenia pozwala nam spotkać się ze św. Gabrielem Archaniołem zwiastującym Maryi Dobrą Nowinę, z aniołem objawiającym we śnie św. Józefowi Boże tajemnice czy w końcu przyłączyć się do chórów anielskich śpiewających pierwszą w dziejach świata kolędę - Gloria in Excelsis Deo. Również w czasie codziennej modlitwy zwracamy się do swojego Anioła Stróża, wierząc, że kiedyś złoży naszą duszę przed tronem Boga jako dar swego posłannictwa.
Według Pisma Świętego i Tradycji, aniołowie to istoty czysto duchowe, niemające w sobie materii ani ciała, których istnienie jest prawdą wiary. Posiadają rozum i wolną wolę. Są stworzeniami osobowymi i nieśmiertelnymi, przewyższają doskonałością wszystkie stworzenia widzialne. Z woli Boga opiekują się światem widzialnym i poszczególnymi ludźmi lub też są im powierzone konkretne misje. I tak wspominany 29 września św. Rafał jest aniołem uzdrawiającym, Gabriel wysłannikiem Boga, a Michał udaremnia plany nieprzyjaciela. Jest on także nazywany Księciem zastępów anielskich. Podkreśla to tradycja chrześcijańska w Epistolla Apostolorum, nazywając św. Michała archistrategos, to znaczy przywódcą Niebieskich strategów. Jego zawołanie to: Któż jak Bóg. Po niewielkiej modyfikacji: Któż jest jak Bóg?, można je uznać za traktat teologiczny, bowiem w poznaniu Boga pytanie stoi wyżej i poprzedza twierdzenie, a równocześnie żadne twierdzenie nie może określać Boga. Pytanie zaś rodzi się z kontemplacji.
Co jeszcze mówi nam Pismo Święte o aniołach? Wiemy, że kiedyś zostali wystawieni na próbę wierności Bogu. Jedni z nich jej nie wytrzymali, zbuntowali się i zostali wraz z Szatanem wtrąceni przez św. Michała Archanioła do piekła, dzięki czemu stał się on patronem całego wojującego Kościoła (Ap 12). Niniejszy fragment Pisma Świętego posłużył także za kanwę przemówienia Jana Pawła II wygłoszonego 24 maja 1987 r. podczas nawiedzenia Sanktuarium św. Michała Archanioła, w którym Papież m.in. powiedział: „Ta walka przeciwko złemu duchowi, która znamionuje św. Michała Archanioła, toczy się także dzisiaj, ponieważ zły duch wciąż żyje i działa w świecie. Rzeczywiście zło, które w nim jest widoczne, nieład, który spotyka się w społeczeństwie, niespójność człowieka, wewnętrzne pęknięcie, którego jest ofiarą, są nie tylko następstwami grzechu pierworodnego, ale także skutkiem niegodziwego i mrocznego działania szatana”.
Oto jeszcze inne przykłady obecności aniołów w biblijnej historii zbawienia: aniołowie zamykają raj ziemski (Rdz 3, 24), chronią Lota (19, 1), ratują Hagar i jej dziecko (21, 17), powstrzymują rękę Abrahama przed złożeniem Panu Bogu ofiary z syna Izaaka (Rz 22,11), patriarcha Jakub widzi ich we śnie, jak po drabinie zstępują na ziemię z nieba i wstępują po niej ponownie do niego (28). Aniołowie prowadzą naród wybrany do Ziemi Obiecanej (Wj 23, 20-23), a także zwiastują narodziny (Sdz 13), powołania (6, 11-24) i towarzyszą prorokom (Krl 19,5). Wreszcie w Nowym Testamencie anioł Gabriel zwiastuje narodziny Poprzednika - św. Jana Chrzciciela oraz samego Jezusa - Zbawiciela (Łk 1,11. 26). Aniołowie w końcu strzegą Jezusa w dzieciństwie (Mt 2, 13), umacniają Go przed męką w Ogrodzie Oliwnym (Łk 22, 43), co znalazło się później w pieśni o Męce Pańskiej - „Ach, mój Jezu, jak Ty klęczysz (...) Tam Cię Anioł w smutku cieszy”, która swoją rzewną nutą i wzruszającym słowem opłakuje mękę Zbawiciela. Są oni także świadkami Jego zmartwychwstania (Mt 28,2) i wniebowstąpienia (Dz 1, 10).
Także sztuka chrześcijańska w przedstawianiu aniołów przez wieki przypisała im szereg symbolicznych atrybutów ukazujących ich naturę i posłannictwo. Stąd biel anielskich szat oznacza niewinność i radość nieba. Bose stopy symbolizują wolność od ziemskich przywiązań. Miecz w rękach mówi o gniewie Boga, waga o sprawiedliwości, a trąby o czasach ostatecznych.
O aniołach można byłoby jeszcze wiele pisać, dlatego też odsyłam wszystkich zainteresowanych do książki Alfreda Lapple’a - Aniołowie, która w szerokim kontekście pozwala rozszyfrować nasze jedyne, ubogie słowo anioł, etymologicznie wywodzące się z greckiego terminu angelos, czyli zwiastun, posłaniec, a także do dziedziny nauki zwanej angelologią.