Pierwsza peregrynacja, której idea zrodziła się w Komańczy - za klasztornymi murami, gdzie przetrzymywano ks. kard. Stefana Wyszyńskiego - odbywała się w trudnych warunkach. Komunistyczny reżim w coraz większym zakresie zagrażał wolności Kościoła i wiernych. Peregrynacja Obrazu Matki Bożej wiązała się z Wielką Nowenną i Ślubami Jasnogórskimi. Był to swego rodzaju wielki maryjny program duszpasterski Prymasa Stefana Wyszyńskiego. Miał on przygotować naród do Millenium Chrztu Polski w 1966 r., przynieść odrodzenie moralne i duchowe, ożywić wiarę i umocnić Kościół. Peregrynacja była konsekwencją Jasnogórskich Ślubów Narodu, złożonych 26 sierpnia 1956 r., przez które cały naród został oddany w macierzyńską niewolę Maryi. Nawiedzenie Matki Bożej każdej parafii - a przez to każdej rodziny - miało być formą osobistego zaproszenia Maryi przez Polaków w ich życie codzienne.

Obraz w drodze, mimo przeszkód

Kopię Obrazu Jasnogórskiego wykonał malarz z Uniwersytetu w Toruniu, prof. Leonard Torwirt. W maju 1957 r. Prymas Polski zawiózł kopię Cudownego Obrazu do Rzymu. Papież Pius XII zaaprobował pomysł peregrynacji i 14 maja poświęcił Obraz. Pielgrzymka kopii Obrazu rozpoczęła się 29 sierpnia 1957 r. w archikatedrze warszawskiej. W ciągu ponad 23 lat pielgrzymowania Maryja nawiedziła przeszło 8 tys. kościołów i kaplic - 7150 parafii w Polsce. Nawiedzenie każdej parafii trwało całą dobę. Zazwyczaj poprzedzone było kilkudniowym przygotowaniem przez głoszone nauki, spowiedź, Komunię św. i możliwie jak najdalej idące uregulowanie spraw moralnych.
Władza komunistyczna odebrała działania Kościoła jako zagrażające jej systemowi. Toteż podczas pielgrzymowania Obrazu po Polsce na różny sposób utrudniano spotkania wiernych, ingerowano w trasę przejazdu samochodu-kaplicy z Obrazem, aż do absurdalnego aktu aresztowania Obrazu w 1966 r. Mimo to wierni gromadzili się bardzo licznie na modlitwie. Setki tysięcy ludzi coraz śmielej przyznawało się do przynależności do Kościoła. W 1966 r., w Millenium Chrztu Polski, przerwano wędrówkę Obrazu w poszczególnych diecezjach, aby mógł on nawiedzić kolejno katedry znajdujące się na Szlaku Milenijnym. Katedry odwiedziły tysiące wiernych, składając cześć Maryi.

Wielkie przygotowania

Diecezja kielecka była 18. na trasie peregrynacji kopii Obrazu Matki Bożej. Peregrynacja rozpoczęła się 10 czerwca 1973 r., a zakończyła się 2 czerwca 1974 r. Kult Maryi w diecezji zakorzeniony jest od stuleci. Wiele świątyń poświęconych jest Jej imieniu. Na 302 kościoły aż 68 poświęconych było Matce Najświętszej, w tym 19 z nich to znane sanktuaria, m.in. w Wiślicy, Pińczowie, Piekoszowie, Piotrkowicach.
Nawiedzenie poprzedził rok intensywnych przygotowań. Głoszone na konferencjach rejonowych referaty zawierały teologiczne uzasadnienia kultu Maryi. Biskup tarnowski Jerzy Ablewicz powoływał się w referacie na tekst adhortacji papieża Pawła VI, który napisał: „Duchowe macierzyństwo Maryi przekracza granicę czasu i przestrzeni i należy do powszechnej historii Kościoła. Maryja była zawsze obecna wśród nas”. „Matka Najświętsza ułatwia człowiekowi dojście do Chrystusa” - zaznaczył Ksiądz Biskup.
Przygotowanie w diecezji szło w dwóch kierunkach: materialnym i duchowym. W parafiach porządkowano teren wokół świątyń, wysiłkiem wiernych przeprowadzono szereg prac materialnych i inwestycji, o czym świadczą zapiski z kronik parafialnych. Wspólna praca przywracała poczucie więzi z Kościołem, budowała solidarność, umiejętność współpracy i odpowiedzialność. Wierni podejmowali często pracę nad sobą i nad własnymi wadami i nałogami. Duży nacisk położono także na właściwe przygotowanie młodzieży i dzieci przez katechezę, naukę recytacji i śpiewu.
Duchowieństwo przygotowywało się do peregrynacji, uczestnicząc w dniach skupienia organizowanych w diecezjalnych sanktuariach maryjnych, w pielgrzymce na Jasną Górę wraz z wiernymi. Szczególne znaczenie miały tygodniowe misje, które odbyły się we wszystkich parafiach. Wierni licznie przystępowali do spowiedzi i Komunii św. Duchowni ułatwiali także zawarcie małżeństwa parom po ślubie cywilnym, jeśli nie było przeciwwskazań. Przez dziewięć tygodni przed rozpoczęciem peregrynacji w kościołach księża głosili specjalne katechezy, w których przybliżali idee i cele, jakie przyświecały Nawiedzeniu.
27 maja 1973 r. bp Jan Jaroszewicz skierował do wiernych słowo, wzywając ich do dołożenia wszelkich starań, aby dobrze przygotowali serca na Nawiedzenie Maryi. Peregrynacja Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej rozpoczęła się w kościele Świętego Krzyża 10 czerwca 1973 r. Eucharystii, koncelebrowanej przez licznie zgromadzonych biskupów i kapłanów, przewodniczył kard. Karol Wojtyła.

W tekście wykorzystano materiały z opracowania z 1978 r. „Peregrynacja Obrazu Matki Bożej w diecezji kieleckiej” ks. Jana Śledzianowskiego.