Dopiero od trzech lat przyjęty przez ustawodawcę mechanizm pozwolił podatnikom na dowolne dysponowanie częścią swojego podatku. Niewielka to część, bo zaledwie 1%. Jednak z maleńkich cegiełek, czasem wpłat po 30-50 zł, powstają rzeczy ogromne - utrzymywane są w dużej mierze organizacje pożytku publicznego: stowarzyszenia charytatywne, hospicja, stowarzyszenia sportowe, działające na rzecz młodzieży.
Prawo do decydowania o 1% swojego podatku dochodowego dała polskim obywatelom „Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie”, która obowiązywać zaczęła 1 stycznia 2004 r. Od tego momentu podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych mogą pomniejszyć podatek dochodowy - wynikający z zeznania rocznego PIT 36 i PIT 37 - o kwotę stanowiącą właśnie 1% podatku należnego, przekazując go na rzecz wybranej organizacji pożytku publicznego.
Dla wielu osób rozwiązanie to jest znakomite, któż bowiem nie chce sam decydować o swoich pieniądzach? Pozornie tylko są to pieniądze niewielkie. Organizacje pozarządowe podkreślają, że ten dodatkowy przychód pomaga realizować cele statutowe. Po trzech latach obowiązywania przepisu okazuje się, że decyzję w tej sprawie podejmujemy chętnie, wskazując instytucje, które działają na rzecz innych w ramach systemu organizacji pożytku publicznego, czyli stowarzyszeń czy fundacji, wypełniających w dużej mierze zadania, których państwo czy samorząd, ze względów finansowych, wypełniać nie może.
Nim wprowadzono zapis o 1%, podatnicy mieli oczywiście prawo (i dziś je mają) wpłat na rzecz organizacji pozarządowych, lecz kwot z własnego dochodu, które zmniejszały podstawę opodatkowania. Na takie rozwiązanie nie wszystkich było stać. Statystyki są przekonywające - w 2003 r. zaledwie 80.320 osób skorzystało z możliwości przekazania darowizn. W 2004 r. liczba podatników - darczyńców w stosunku do roku 2003 wzrosła o 88, 2%. Było to zatem ok. 150 tys. osób. Za to już wówczas, w pierwszym roku obowiązywania nowych przepisów, aż 680.541 podatników dokonało przekazania swojego 1% na rzecz wybranej organizacji. To dużo, ale w skali kraju było to wciąż zaledwie 2,8% podatników.
Kolejny rok przyniósł rekord - podatnicy w rozliczeniu za 2005 rok przekazali ponad 62 mln zł na cele społeczne. Swoją część podatku oddało organizacjom pożytku publicznego 1.156.480 osób. To już blisko 5% podatników. Jak będzie w rozliczeniu tegorocznym? Tego jeszcze nie wiemy, czas składania deklaracji trwa, jednak trzeba przypuszczać, że rozwijająca się kampania ogólnopolska trafi do kolejnej grupy osób chcących decydować o procencie swoich dochodów.
Dziś apelujemy o gest do mieszkańców diecezji świdnickiej, którzy mają okazję wsparcia jednej z najstarszych w Polsce, szczycącej się wielkimi i dobrymi tradycjami organizacji - Caritas. 8 maja 2004 r. bp Ignacy Dec specjalnym dekretem powołał do życia Caritas Diecezji Świdnickiej. Zatwierdził statut instytucji, która na co dzień dba o ubogich, chorych, samotnych, opiekuje się dziećmi, młodzieżą, osobami, które czasem straciły już nadzieję na lepsze jutro. Jako patronkę Caritas Diecezji Świdnickiej obrała sobie św. s. Faustynę Kowalską, która była posłanką Bożego miłosierdzia.
W ciągu zaledwie dwóch i pół roku działalności Caritas Diecezji Świdnickiej nie tylko przejęła część obowiązków Caritas Diecezji Wrocławskiej, ale rozwinęła własne formy działalności, a charakterystyczne logo - czerwony krzyż na białym tle - nie jest obcy mieszkańcom regionu.
Dziś Caritas, zarządzana przez dyrektora ks. Radosława Kisiela i jego zastępcę ks. Jana Gargasewicza, to m.in. dwie szkoły podstawowe - w Wirach i Świdnicy, jadłodajnie w Bielawie, Kłodzku, Nowej Rudzie, Świdnicy i Świebodzicach, świetlica socjoterapeutyczna, prowadzona przy parafii pw. św. Andrzeja Boboli w Świdnicy, czy Diecezjalny Dom Rekolekcyjno-Wypoczynkowy w Zagórzu Śląskim. Tylko w ostatnim roku Caritas dzięki sponsorom, wysłała na wakacje ok. 1500 dzieci z całej diecezji, przyjęła też grupę młodzieży polonijnej z Białorusi.
Coraz częściej akcje prowadzone przez Caritas mają nie tylko charakter pomocowy, polegający na przekazywaniu żywności - choć tę liczy się w dziesiątki ton, ale są to także szkolenia i programy, które pomagają osobom słabszym i mniej przystosowanym lepiej funkcjonować w społeczeństwie. Takim przykładem jest cykl warsztatów, organizowanych w ramach programu „Indywidualne ścieżki kariery zawodowej szansą dla osób niepełnosprawnych”. Diecezjonalna Caritas włącza się też do ogólnopolskich akcji, organizowanych wówczas, gdy nawet na końcu świata dzieje się coś złego.
Idee szerzone przez Caritas, w tym nie tylko pomoc drugiemu człowiekowi, lecz także propagowanie wartości chrześcijańskich oraz tradycji narodowych, padają na podatny grunt. Już w 24 parafiach diecezji działają zespoły Caritas, zrzeszające ochotników i wolontariuszy, wspomagających różnego rodzaju akcje.
Przygotowując swoje zeznanie podatkowe, mamy zatem niepowtarzalną okazję wspomożenia tego, co robią kapłani i osoby świeckie, pracujące w Caritas. Pamiętajmy, że często praca ta oparta jest o pomoc wolontariuszy. Nasze niewielkie składki mogą stworzyć wielkie dzieło, wspomóc kogoś, komu ta pomoc z pewnością jest potrzebna.

Zgodnie z Ustawą o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, od 1 stycznia 2004 r. podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych mogą pomniejszyć podatek dochodowy o kwotę stanowiącą 1% podatku należnego, przekazując tę kwotę na rzecz wybranej organizacji pożytku publicznego.
Podatnik może skorzystać z tej możliwości w dwojaki sposób:

1) wpłacić dowolną kwotę (wysokość wpłaty może być nieograniczona) na rzecz organizacji pożytku publicznego, jednakże wypełniając roczne zeznanie podatkowe, może pomniejszyć należny podatek jedynie o 1%;

2) wypełnić zeznanie podatkowe i obliczyć kwotę stanowiącą 1% należnego podatku dochodowego, a następnie wpłacić obliczoną kwotę na rzecz wybranej przez siebie organizacji pożytku publicznego.
O czym należy pamiętać?

(źródło: Departament Pożytku Publicznego Ministerstwa Pracy i Polityki Socjalnej)