Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski 13 lutego 2008 r. prezydent Rzeczypospolitej Polskiej prof. Lech Kaczyński przyznał ks. inf. Józefowi Sondejowi z Rzeszowa. Odznaczenie to przyznane zostało „za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za działalność na rzecz przemian demokratycznych oraz za kształtowanie moralnej i patriotycznej postawy młodzieży”. Aktem tym został dowartościowany człowiek, który przez całe swe długie, bo już 94-letnie życie odznaczał się niezwykłą gorliwością i wielkim zaangażowaniem w pracy na niwie kościelno-społecznej i patriotycznej, a przy tym człowiek bardzo skromny, który o wyróżnieniu powiedział: „Jestem zaskoczony, bo przez wszystkie lata pracy kapłańskiej robiłem tylko to, co do mnie należało”. Te słowa ks. Sondeja doskonale zarazem odzwierciedlają jego życiową postawę.

Idąc za głosem powołania

Urodził się on 1 marca 1914 r. w Mazurach, w religijnej rodzinie wiejskiej Marcina i Rozalii Sondejów. Rodzice prócz głębokiej wiary zapewnili mu solidne wykształcenie, uwieńczone egzaminem dojrzałości złożonym w 1934 r. w I Gimnazjum w Rzeszowie. Po maturze, idąc za głosem powołania, rozpoczął przygotowanie do pracy kapłańskiej w Seminarium Duchownym w Przemyślu. Po pięciu latach studiów i formacji pastoralno-ascetycznej, 25 czerwca 1939 r. w katedrze przemyskiej przyjął sakrament kapłaństwa. Po święceniach skierowany został na posadę wikariusza we Frysztaku, gdzie pracował do końca września 1945 r. Jego posługa na tej placówce przypadła na bardzo trudny okres w najnowszych dziejach Polski, a mianowicie czas wojny i okupacji niemieckiej. Jako młody kapłan z wielką ofiarnością, a niekiedy nawet z narażeniem życia - pełnił funkcje duszpasterskie, pozostając w parafii nawet podczas działań frontowych.
Po przeszło sześciu latach pracy we Frysztaku z dniem 1 października 1945 r. przeniesiony został do Strzyżowa, gdzie przez cztery lata (do 1 IV 1949 r.) pracował w charakterze wikariusza i katechety. Następnie przez kilka lat posługiwał jako katecheta szkół średnich, najpierw II Liceum Ogólnokształcącego w Rzeszowie (1 IV - 8 IX 1949), a później, do 1955 r., Zespołu Szkół Budowlanych w Jarosławiu. Ten okres jego posługi przypadł na najcięższe lata komunistycznych represji antykościelnych, co m.in. uwidoczniło się internowaniem prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego i wyrzuceniem nauczania religii ze szkół. Nie ugiął się jednak pod tymi trudnościami, ale niezmiennie ukazywał ludziom, a zwłaszcza swoim wychowankom drogę ku Bogu.

W parafii Chrystusa Króla w Rzeszowie

W październiku 1955 r. swoje losy związał z Rzeszowem, a zwłaszcza z parafią pw. Chrystusa Króla, w której podjął posługę proboszcza. Pełnił ją przez blisko czterdzieści lat, do 1994 r., czyli do chwili przejścia na emeryturę. Ten okres to dalsza walka z komunistami o prawa ludzi do wyznawania wiary. Wypełniła go zarówno gorliwa praca duszpasterska, obejmująca różne formy nauczania, szafarstwo sakramentów świętych, sprawowanie służby Bożej i prowadzenie licznych grup religijnych, jak też troska o zaplecze materialne parafii (m.in. rozbudowa kościoła parafialnego, budowa plebanii i domu katechetycznego) oraz o sprawne struktury duszpasterskie. To ostatnie uwidoczniło się głównie poprzez organizowanie ośrodków duszpasterskich na nowo powstających osiedlach mieszkaniowych. Przy jego współudziale powstało sześć takich ośrodków. Trzeba tu zaznaczyć, iż takie działania prowadzone w okresie komunistycznym napotykały opór, a także represje podejmowane sukcesywnie przez ówczesne władze, m.in. był on inwigilowany, wielokrotnie przesłuchiwany i skazywany na karę grzywny.

Szeroka działalność ks. inf. Sondeja

Ks. Sondej podejmował także szereg działań na niwie ponadparafialnej, m.in. przez wiele lat posługiwał jako dziekan dekanatu rzeszowskiego II (1966-94), współtworzył i wspierał działalność Duszpasterstwa Akademickiego (od 1970 r.), stworzył zaplecze materialne dla poradnictwa rodzinnego oraz Studium Katolickiej Nauki Społecznej Kościoła, sprawował opiekę duchową nad strajkującymi rolnikami, w czasie stanu wojennego czynnie wspierał działaczy „Solidarności” i pomagał rodzinom osób internowanych.
W 1994 r. przeszedł na emeryturę i zamieszkał na terenie parafii. Nie zaprzestał jednak posługi duszpasterskiej. Włącza się więc w pracę parafialną, udziela jako spowiednik, m.in. jest spowiednikiem rzeszowskich alumnów, jest także cenionym kaznodzieją.
Gorliwość duszpasterska ks. Sondeja została wielokrotnie doceniona przede wszystkim przez władze duchowne, które nadały mu szereg odznaczeń, m.in. tytuł prałata papieskiego (1977) i protonotariusza apostolskiego (1995). Wyróżniły go również władze miasta Rzeszowa, przyznając mu honorowe obywatelstwo (1995). Te wyróżnienia dopełnia wspomniane na początku odznaczenie prezydenckie. Wszystkie razem wskazują, iż ks. Sondej służąc Bogu, służy zarazem małej i dużej Ojczyźnie.