Wystarczy niewiele - czasami skok do wody, innym razem wypadek samochodowy - i z dnia na dzień człowiek do tej pory aktywny trafia na wózek inwalidzki. Nie jest łatwo się z tym pogodzić. I nie jest łatwo rozpocząć życie w zasadzie od nowa.

Ktoś, kto też to przeżył

- Docieramy do tych ludzi za pośrednictwem naszych instruktorów poruszających się na wózkach. Tego kontaktu nic nie zastąpi. Żaden lekarz, psycholog, żadna w pełni zdrowa osoba nie przekona kogoś po wypadku, tak jak może to zrobić ktoś, kto to samo przeżył - wyjaśnia Irena Baran z lubuskiego oddziału FAR. - W naszym województwie jest siedem oddziałów rehabilitacyjnych i nasi instruktorzy mają stały kontakt z personelem medycznym. Kiedy pojawia się osoba po wypadku i lekarz stwierdza, że jest już gotowa do takiej rozmowy, przyjeżdża instruktor. Nawiązuje też kontakt z rodziną.
Na wózku - zwłaszcza na początku - jest trudno. Problemy są ze zwykłymi codziennymi czynnościami, np. ubieraniem się czy myciem. Samodzielne opuszczenie domu i poruszanie się po okolicy staje się czasem wyzwaniem nie do pokonania. Do tego dochodzą bardzo przykre sytuacje w rodzinie. - Zdarza się, że człowiek po wypadku trafia do Domu Pomocy Społecznej, bo rodzina myśli, że już na zawsze trzeba będzie opiekować się rośliną, a to przecież nieprawda - mówi p. Irena. - Czasami uda się przekonać rodzinę do zmiany zdania, zdarza się też, że pomożemy komuś w usamodzielnieniu się na tyle, że może sam opuścić DPS, ale zawsze są to sprawy bardzo trudne, bo jak tu mieć motywację, skoro nie ma wsparcia od najbliższych?

A może na obóz?

FAR organizuje różne obozy rehabilitacyjne - dla dzieci, dla młodzieży, dla dorosłych I i II stopnia, obozy szkoleniowe dla kadry na wózkach, specjalistyczne obozy sportowe i wyłącznie dla kobiet. Bardzo ważne są obozy wprowadzające, na nich uczestnicy uczą się np. techniki jazdy na wózku, pokonywania barier architektonicznych i terenowych, ćwiczą, jak uniknąć upadku, a jeśli on już nastąpi - to jak wejść z powrotem na wózek. Są też treningi kondycyjno-siłowe, zajęcia na basenie, zajęcia z tenisa stołowego i łucznictwa. Liczy się również teoria. FAR uczy właściwego doboru wózka, profilaktyki odleżyn, higieny ciała, seksualności i prokreacji osób na wózkach, przepisów prawnych itd. Są konkursy, zawody sportowe i dyskoteki. - Na takim obozie jest też jeden dzień na grupowe wyjście do miasta, po to, żeby ludzie mogli się przełamać i pozbyć obaw, że np. wszyscy na nich patrzą - mówi Irena Baran.
Osobno są spotkania dla rodziców. - Sama mam niepełnosprawną córkę Basię i doskonale wiem, co ci ludzie czują. Jako rodzice popełniamy wiele błędów - z miłości, z niewiedzy, ze strachu. Mówię im na spotkaniach, że dziecko na wózku też może i powinno być samodzielne - tłumaczy p. Irena.

Do pracy, rodacy

Człowiek na wózku może realizować się zawodowo - tego też uczy FAR. Fundacja pomaga szukać pracy, organizuje warsztaty aktywizacji zawodowej, finansuje kursy, szkolenia i staże. Zachęca do zakładania własnej działalności gospodarczej. Dzisiaj można pracować, nawet nie ruszając się z domu - spotkanie z instruktorem również może odbyć się w domowym zaciszu. Z pomocą FAR można podnieść swoje kwalifikacje, ukończyć kurs komputerowy, a nawet zdobyć prawo jazdy. Co bardzo ważne - fundacja pomaga za darmo. - Człowiekowi na wózku jest trudniej odnaleźć się na rynku pracy, bo często są to osoby bardzo młode, które nie zdążyły jeszcze zdobyć wykształcenia. Zdarza się też, że pracodawca byłby chętny, ale budynek firmy jest nieprzystosowany. Ale to nie znaczy, że nie ma już żadnych możliwości. Świetnym rozwiązaniem jest np. telepraca - mówi p. Irena.

Być kobietą

Ktoś spyta - po co kobiecie na wózku ładna sukienka albo makijaż? Ano po to, żeby mogła czuć się atrakcyjna, bo podczas wypadku nie traci się przecież kobiecości. FAR organizuje specjalne spotkania wyłącznie dla pań, podczas których nie tylko poprawiają swoją kondycję fizyczną i psychiczną, ale też uczą się tańczyć, rozmawiają o macierzyństwie, spotykają się z kosmetyczką. Sportowa rywalizacja obecna na innych obozach tu ustępuje atmosferze wzajemnej życzliwości, otwartości i dzieleniu się swoimi obawami i doświadczeniem. Na turnusach pojawiają się mężatki na wózkach, kobiety w ciąży i takie, które już urodziły. One są żywym dowodem na to, że można.
Na rzecz Fundacji Aktywnej Rehabilitacji FAR można przekazywać 1% swojego podatku.

Fundacja Aktywnej Rehabilitacji FAR
Biuro Regionalne
Al. Niepodległości 7a,
65-048 Zielona Góra
tel. (68) 324-12-08, 509-447-070