Dla procesów życiowych naszego organizmu niezbędne jest dostarczanie tlenu oraz eliminacja dwutlenku węgla, co określamy jako wymianę gazową. Układ oddechowy, który jest za to odpowiedzialny, pracuje automatycznie, ale różne czynniki (m.in. złe nawyki, schorzenia mięśni, kośćca, układu nerwowego) mogą jego naturalną samoregulację zaburzyć. Dziś przedstawię kilka krótkich i prostych testów z zakresu oddychania. Czy podczas wdechu wciągamy powietrze przez nos (jak przy wąchaniu kwiatka)? Czy faza wydechowa jest dłuższa od wdechowej? (Prawidłowo wdech należy wykonać w rytmie na: raz, dwa, a wydech w rytmie na - kontynuując liczenie - trzy, cztery, pięć; po wydechu następuje pauza trwająca przeciętnie kilka sekund). Tu warto przypomnieć o fizjologicznej - czyli prawidłowej - drodze przepływu powietrza oddechowego, które powinno przejść przez jamę nosową (wtedy jest ogrzewane, nawilżane i oczyszczane). Policzmy też liczbę oddechów na minutę (1 oddech = 1 wdech + 1 wydech; u dorosłego liczba ta wynosi 12-24). Stojąc przodem do dużego lustra, zaobserwujmy, które rejony klatki piersiowej poruszają się przy głębokim oddechu: górne?- źle!, dolne? - dobrze! brzuch uwypukla się przy wdechu, a zapada podczas wydechu? - doskonale! Teraz jeszcze jeden sprawdzian: najpierw głęboki wdech, następnie głęboki wydech, jeszcze raz nabrać jak najwięcej powietrza i teraz popatrzeć na zegar z sekundnikiem i policzyć, jak długo trwa powolne wypuszczanie powietrza przez ułożone jak do gwizdania usta. Ile czasu to zajęło? (Norma: przynajmniej 30-45 sekund). Jeśli wynik jest gorszy, to znak, że trzeba brać się do pracy! (Dosłownie i w przenośni - mała pojemność oddechowa wynika bowiem nie tylko z różnych schorzeń, ale najczęściej z braku odpowiedniej ilości wysiłku fizycznego). Można jeszcze zmierzyć centymetrem obwód klatki piersiowej na wysokości dolnego końca mostka - różnica między pomiarem na szczycie wdechu i podczas najgłębszego wydechu powinna wynieść u dorosłego 5-10 cm. A u Ciebie?
Jeszcze jedna ciekawostka biologiczna: porównaj swoją postawę (stojąc bokiem do lustra) przed i po głębokim wdechu: czy widzisz, że wdech powoduje, iż się prostujesz? (Klatka piersiowa jest „zawieszona” na kręgosłupie - gdy napełnia ją powietrze, staje się lżejsza, co odciąża kręgosłup; ponadto część mięśni oddechowych ma jednocześnie działanie prostujące kręgosłup).