Reklama

Obraz ginącej Polski

Dodaj nasz portal do preferowanych źródeł Google
Artykuły z niedziela.pl będą pojawiać się częściej w Twoich wynikach wyszukiwania

Zofia Reklewska-Braun, wspominając lata czterdzieste, gdy chodziła do szkoły w „czerwonym” Ostrowcu Świętokrzyskim, zapisała: „Stara szlachecka kultura, w której mnie wychowano, zdawała się małemu dziecku umarła. Umarła wraz z ojcem i dworem, który zamieniono na PGR i zdewastowano” (Zofia Reklewska-Braun, „Urodziłam się pomiędzy...”, Lublin, Norbertinum 2009, s. 210-211). Wysiedlona z majątku w Mirogonowicach i ograbiona ze wszystkiego, rodzina (matka z dziećmi) usiłowała przeżyć, a dziewczynka dokonywała rozpaczliwych, lecz nieudanych prób przystosowania się do nowego życia.
Pierwsze pięć lat życia spędziła w domu „nasiąkniętym starą kulturą”. Widziała jednak, jak ów świat i cywilizacja powoli giną czy też raczej zostają zabijane. Przez obcych i „swoich”. Oczami dziecka rejstrowała wydarzenia i obrazy, uzupełniane potem wspomnieniami dorosłych. To zaś, co w jej oczach i pamięci pozostało, okazuje się teraz kroniką końca II Rzeczypospolitej. Jej wspomnienia nie są więc tylko sagą rodzinną Reklewskich, Wasiutyńskich i Braunów (rodzina męża), wnoszą bowiem wiele ważnych przemyśleń i faktów z historii obyczajów kultury polskiej pierwszej połowy ubiegłego stulecia. Są ważne dla dziejów polskiego ziemiaństwa i katolickich kręgów polskiej inteligencji po wojnie, poszukujących kontaktów z Kościołem bądź czyniących próby odrodzenia harcerstwa.
Wszystko zaczęło się w 1939 r., a w świadomości dziewczynki - od 27 grudnia tegoż roku, kiedy to pod kościołem w Waśniowie zginął jej ojciec. Spieszył bronić księdza proboszcza, którego napadli bandyci. Pospolici bandyci czy prekursorzy władzy ludowej, którzy strzelili zza węgła, słysząc nazwisko znanego w okolicy dziedzica - bo się im przedstawił? Wincenty Reklewski pochowany został na cmentarzu w Waśniowie. Cztery lata później spoczęła obok niego najstarsza córka, Jadwiga (Isia) Reklewska-Rauszerowa z pobliskich Grzegorzowic, a rok wcześniej - stryjeczny brat autorki, Jan Reklewski, z sąsiedniego Wronowa. Obydwoje zginęli z rąk nieproszonych gości, którzy napadać wtedy zaczęli na dwory, plebanie i bogatszych gospodarzy. Komenda Główna AK, Delegatura Rządu, Antyk i NSZ rejestrowały plagę band rabunkowych, przede wszystkim jednak istnienie licznych oddziałów partyzantki sowieckiej oraz działalność grup dywersyjno-sabotażowych, organizowanych przez skoczków sowieckich, trudniących się „likwidowaniem” organizacji polskich i właścicieli majątków oraz pospolitą grabieżą. Gwardia Ludowa i Armia Ludowa w czasie napadów na dwory i zamożniejszych gospodarzy „siały niezgodę”, wskazując na nich jako na „wyzyskiwaczy i krzywdzicieli biednych”. Jedna z takich band - I batalion AL pod dowództwem Jana Byka vel Czesława Boreckiego, który już wkrótce zostanie szefem WUBP w Kielcach (ustalenia Piotra Gontarczyka), przez dwa dni przesłuchiwała i torturowała, a następnie bestialsko zamordowała Jadwigę Reklewską-Rauszerową, która (podobnie jak jej mąż) była członkiem AK i pracownicą „Tarczy”. Dwór w Grzegorzowicach spalono, by zatrzeć ślady.
Ratunkiem dla zagrożonych bywały partyzanckie oddziały AK. Przychodziły niekiedy nocami do dworu w Mirogonowicach. Bywali tam także żołnierze BCh i NSZ. Pewnie także i AL-u. Pojawiali się zgłodniali i zmarznięci. Dziedziczka Mirogonowic - Anna Danuta z Wasiutyńskich Reklewska przyjmowała we dworze jedzeniem i piciem wszystkich bez wyjątku. Kierowała się bowiem przez całe życie - „bardzo zdecydowanie i jednoznacznie” - nauczaniem Jezusa, które brała serio i do końca, w każdym człowieku widząc bliźniego swego. Dlatego „wymówiła” kiedyś gościnę oddziałowi NSZ, który po jakiejś akcji przeciwko Niemcom przesłuchiwać miał we dworze zatrzymanych Żydów. Może należeli oni do jednej z owych terrorystycznych band, których członkami obok sowieckich skoczków byli też Żydzi zbiegli z gett? Żydom Anna Reklewska niosła pomoc. Woziła jedzenie i odzież do bunkrów leśnych, w których się ukrywali. „Rygorystycznie” bowiem interpretowała przykazanie miłości. „Rygorystycznie” nauczała swoje dzieci zasad wiary, która była treścią jej życia. W lecie 1944 r. Niemcy dokonali pacyfikacji Mirogonowic. Palili czworaki dworskie, zabijali mężczyzn, zapowiedzieli też spalenie dworu. Bezdomni mieszkańcy czworaków, ci co przeżyli, zostali przez Reklewską zaproszeni do jej domu. Reforma rolna uczyniła z nich wkrótce pełnoprawnych mieszkańców. Ale przedtem jeszcze był odwrót Niemców, ewakuacja mieszkańców, nadejście Sowietów i powrót do domu splądrowanego i ograbionego przez Niemców, Sowietów i „swoich”. Do dworu, który przez nowych gospodarzy doprowadzony zostanie już wkrótce do całkowitego upadku.
„Nowi ludzie” będą zacierać ślady po dworze i jego mieszkańcach. Po partyzantach walczących z Niemcami. Będą za to sławić „bohaterskie” czyny Jana Byka i jego towarzyszy.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2009-12-31 00:00

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Oceń: +1 -1 dodaj do źródeł Google

Reklama

Wybrane dla Ciebie

„Przeszłość warto wydobywać z popiołów” [Felieton]

2026-11-16 15:10

ks. Łukasz Romańczuk

Krypta katedralna

Krypta katedralna

W listopadzie idąc nawą boczną katedry św. Jana Chrzciciela we Wrocławiu natrafimy na otwartą kryptę. Można tam zejść i pomodlić się za zmarłych pasterzy kościoła wrocławskiego. Są tam pochowani m.in. kard. Adolf Bertram, kard. Bolesław Kominek, bp Wincenty Urban, abp Marian Gołębiewski, czy powojenny administrator apostolski ks. Karol Milik. To miejsce przypomina, że Kościół wrocławski ma swoją historię, a ludzie, którzy przez lata ją współtworzyli, odchodzą. Wspólnota jednak trwa i jest to wynikiem słów Jezusa Chrystusa i faktu, że On wciąż wzywa tę wspólnotę do prawdy, nawrócenia i nadziei.

Nie jest trudno zauważyć w krypcie nieobecności kardynała Henryka Gulbinowicza, który zmarł dokładnie 6 lat temu - 16 listopada 2020 roku. Nie spoczywa w katedrze; został pochowany w Olsztynie, po decyzji Stolicy Apostolskiej wykluczającej pochówek w katedralnej krypcie. Do dziś okoliczności jego pogrzebu pozostają mało znane i budzą wśród wiernych wiele pytań, a wśród nich pytanie o celebransa pogrzebu kard. Gulbinowicza.
CZYTAJ DALEJ

Już ponad 3000 osób zobaczy widowisko „Blachnicki. Człowiek Nowej Kultury”

2026-11-16 19:50

[ TEMATY ]

Blachnicki. Człowiek Nowej Kultury

3000 osób

Materiał prasowy

Widowisko „Blachnicki. Człowiek Nowej Kultury”

Widowisko „Blachnicki. Człowiek Nowej Kultury”

Już ponad 3000 osób z całej Polski ma bilety na widowisko „Blachnicki. Człowiek Nowej Kultury”, które odbędzie się 27 lutego 2027 roku o godz. 18.00 w PreZero Arenie Gliwice – dokładnie w 40. rocznicę śmierci ks. Franciszka Blachnickiego. Organizatorzy otwierają kolejny etap sprzedaży i zapraszają wszystkich ludzi Kościoła: rodziny, parafie, wspólnoty, duszpasterzy, młodzież i seniorów. Na scenie w roli ks. Blachnickiego wystąpi Radosław Pazura.

Widowisko jest centralnym wydarzeniem upamiętniającym ks. Franciszka Blachnickiego w 40. rocznicę jego śmierci. Organizatorzy – Fundacja Muza Dei – Centrum Nowej Kultury oraz Stowarzyszenie Diakonia Ruchu Światło-Życie – od początku podkreślają, że 27 lutego 2027 roku ma być świętem całego Kościoła w Polsce. Nie wydarzeniem jednego środowiska, ale spotkaniem żywego Kościoła, który ks. Blachnicki budował przez całe swoje kapłańskie życie.
CZYTAJ DALEJ

Leon XIV o święceniach żonatych mężczyzn: mogą wywołać podziały

2026-11-17 12:58

[ TEMATY ]

Papież Leon XIV

Karol Porwich/Niedziela

Papież nie zapowiada szybkich rozstrzygnięć w sprawie święceń żonatych mężczyzn w Amazonii. Pytany podczas lotu z Limy do Rzymu o możliwość dopuszczenia ich do kapłaństwa, wskazał, że jest to tylko jedna z propozycji odpowiedzi na brak księży. Leon XIV podkreślił znaczenie rozwijania miejscowych powołań, wzajemnego słuchania i jedności Kościoła. Zaznaczył, że rozważenie możliwych rozwiązań wymaga czasu.

Dziennikarz „America Magazine” Gerry O’Connell zapytał Papieża o możliwość święceń tzw. viri probati, czyli dojrzałych, żonatych mężczyzn. Przypomniał dyskusje podczas Synodu o Amazonii oraz brak kapłanów w rozległych wikariatach apostolskich. Nawiązał też do słów Leona XIV wypowiedzianych w Pucallpie o wikariacie większym niż wiele państw, w którym posługuje zaledwie 25 księży.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję