... proszę Was, abyście całe to duchowe dziedzictwo, któremu na imię Polska, raz jeszcze przyjęli z wiarą, nadzieją i miłością...
Jan Paweł II, 10 czerwca 1979 r.

Szanowni Państwo,

Nieco ponad dwadzieścia lat temu, w październiku 1990 r., w Rzymie, pod duchowym patronatem Ojca Świętego Jana Pawła II, odbyła się konferencja „Kraj - Emigracja” - spotkanie przedstawicieli organizacji polonijnych i polskich z 22 krajów świata oraz delegacji Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”, którego prezes - prof. Andrzej Stelmachowski reprezentował jednocześnie, jako Marszałek Senatu RP, najwyższe władze państwowe. Było to pierwsze od zakończenia II wojny światowej oficjalne spotkanie reprezentantów całego polskiego narodu, rozdzielonego przez dziesięciolecia żelazną kurtyną.
W 1989 r. Polska stała się wolnym i niepodległym krajem. Dzięki przemianom, jakie ogarnęły także Związek Sowiecki, również Polacy ze Wschodu, uzyskali możliwość kultywowania własnej tożsamości, języka i wiary.
Minione lata pozostawiły jednak wiele nieufności. Władze PRL przeczyły istnieniu opuszczonych przez ojczyznę Polaków na Wschodzie, zaś emigracja w wolnych krajach Zachodu była przedmiotem penetracji i manipulacji Służby Bezpieczeństwa.
Aby ten rów niechęci zasypać, aby doprowadzić do ponownego zjednoczenia wszystkich rozsianych po świecie Polaków, grupa osób: senatorów, posłów, działaczy niepodległościowych, hierarchów Kościoła, wybitnych naukowców i ludzi kultury, założyła Stowarzyszenie „Wspólnota Polska”. Stowarzyszenie szybko przystąpiło do odbudowy więzi Polonii i zamieszkałych za granicą Polaków z Ojczyzną, jej językiem i kulturą. Zajęło się także niesieniem pomocy tym, którzy jej potrzebowali najbardziej - Polakom na Wschodzie.
W porozumieniu z Radą Koordynacyjną Polonii Wolnego Świata „Wspólnota Polska” rozpoczęła przygotowania do konferencji, która miała dokonać nowego otwarcia w budowaniu zaufania między Polską a Polonią i Polakami za granicą. Uznano wówczas, że miejscem najwłaściwszym dla realizacji tego zamierzenia będzie Rzym, stolica Papieża Polaka, serce Kościoła.
Wybór kard. Karola Wojtyły na głowę Kościoła katolickiego stał się impulsem, który przywrócił wielu pamięć o polskiej tożsamości, polskie pochodzenie uczynił przedmiotem dumy. Wydawało się wówczas, że papieska stolica jest miejscem w naturalny sposób najodpowiedniejszym dla historycznego spotkania rozproszonych po wszystkich krańcach ziemi rodaków.
Rzymska konferencja przyniosła spodziewane owoce. W 1992 r. doszło w Krakowie do I Zjazdu Polonii i Polaków z Zagranicy. Polacy, niezależnie od miejsca zamieszkania, stali się ponownie jedną wspólnotą, a relacje między krajem a Polonią uzyskały status normalnej, bieżącej współpracy. Nigdy nie zapomniano jednak, pod czyimi auspicjami doszło do historycznego pojednani. Jan Paweł II nadal pozostawał punktem odniesienia, intensywnie obecnym duchowo patronem wszelkich polonijnych spotkań, zjazdów i konferencji.
Dzisiaj, gdy Ojciec Święty Jan Paweł II zostaje wyniesiony na ołtarze, Polacy z całego świata chcą być razem u grobu błogosławionego Papieża i odnowić ducha wspólnoty.
Spełniając życzenie największych organizacji skupiających Polonię i Polaków z zagranicy, Stowarzyszenie „Wspólnota Polska” podjęło, wraz z Radą Polonii Świata, Kongresem Polonii Amerykańskiej i Europejską Unią Wspólnot Polonijnych, przygotowania do zorganizowania w Rzymie Światowego Spotkania Polonii jako naszego wspólnego dziękczynienia. Będzie to dla nas spotkanie szczególne, także z tego względu, że należymy do tych, którzy rozumieją wagę tamtego spotkania z Ojcem Świętym sprzed dwudziestu lat. Pamiętamy, że wówczas w Rzymie pod jego troskliwym okiem po raz pierwszy od niemal półwiecza znowu byliśmy razem.