Hiszpania została wybrana na oficjalnego gospodarza Światowego Dnia Turystyki, którego obchody odbędą się 27 września br. w Maspalomas na Gran Canarii. Tegoroczne hasło tego Dnia brzmi: „Turystyka i zrównoważona energia - siłami napędowymi zrównoważonego rozwoju”.

Kierunek: Maspalomas

Celem obchodów jest podniesienie świadomości na temat roli turystyki w ramach społeczności międzynarodowej i pokazanie, jak wpływa ona na społeczne, kulturowe, polityczne i ekonomiczne wartości na całym świecie.
Wybór Hiszpanii jako państwa patronującego obchodom Dnia Turystyki nie jest przypadkowy. Podkreśla się jej szczególną rolę jako jednej z największych na świecie atrakcji turystycznych oraz lidera w inwestowaniu w odnawialne źródła energii. To także jeden z głównych kierunków turystycznych, również dla mieszkańców naszego kraju. Lubimy odwiedzać Hiszpanię, modlić się w tamtejszych sanktuariach maryjnych i innych miejscach kultu. Ponadto 1/3 wyspy Gran Canaria - w tym miasto Maspalomas - jest Rezerwatem Biosfery Oświaty, Nauki i Kultury Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Stolica Apostolska od początku, tj. od 1980 r., uczestniczy w obchodach tego Dnia, widząc w nim możliwość „dialogu ze światem cywilnym, udzielając mu swego konkretnego poparcia, opartego na Ewangelii, i widząc w nim także okazję do uwrażliwienia całego Kościoła na ważność tego sektora na płaszczyźnie gospodarczej, społecznej, a zwłaszcza w kontekście nowej ewangelizacji”.

Moda na turystykę

Turystyka jest coraz bardziej obecna w życiu ludzi i narodów. Nowoczesne środki transportu ułatwiają przemieszczanie się milionów podróżnych, poszukujących wypoczynku lub kontaktu z przyrodą albo też pragnących głębiej poznać kulturę innych ludów. Turystyka jest zjawiskiem charakterystycznym dla naszych czasów, zarówno ze względu na znaczące rozmiary, jakie osiągnęła, jak i z uwagi na przewidywane perspektywy wzrostu. Jak podaje Światowa Organizacja Turystyczna, w tym roku szacuje się miliard przyjazdów turystycznych na całym świecie, a już w 2030 r. liczba ta zostanie podwojona.
Turystyka w Polsce należy też do wyjątkowo dynamicznie rozwijających się sektorów gospodarki. Zgodnie z ostatnimi trendami, zamiast popularnej jeszcze do niedawna masowej turystyki pobytowej coraz większym zainteresowaniem cieszą się różne formy turystyki aktywnej i poznawczej, w tym szczególnie pielgrzymki. Widzimy, jak bardzo rozwinęło się w naszym kraju duszpasterstwo turystyczne.

Zrównoważony rozwój

Papieska Rada ds. Duszpasterstwa Migrantów i Podróżujących w tegorocznym specjalnym orędziu na ten Dzień ostrzega w turystyce przed degradacją środowiska naturalnego. Następuje nadmierne zużycie zasobów energetycznych, zwiększa się liczba czynników zanieczyszczających oraz powstawanie odpadów. Dokument papieski przypomina, że samo pojęcie „rozwój zrównoważony” zakorzeniło się w naszym społeczeństwie i sektor turystyki nie może pozostawać na jego marginesie. „Pragniemy towarzyszyć temu rozwojowi stosownymi wskazaniami etycznymi, podkreślającymi fakt, że każdy wzrost winien zawsze służyć bytowi ludzkiemu i dobru wspólnemu”. Zrównoważony rozwój jest procesem integrującym wszelkie działania polityczne, gospodarcze i społeczne w celu równoważenia szans dostępu kolejnych pokoleń, różnych grup oraz społeczności lokalnych i regionalnych interesów do zasobów środowiska przyrodniczego z zachowaniem trwałości procesów naturalnych.
Rozwój zrównoważony to taki, który zapewnia obecnym i przyszłym pokoleniom możliwość realizacji ich potrzeb i odbywa się w harmonii ze środowiskiem. Zastanawiając się nad następstwami naszych działań, zauważamy, że konieczne jest pielęgnowanie etyki odpowiedzialności i roztropności. Orędzie Stolicy Apostolskiej przypomina, że „Bóg powierzył człowiekowi dobre zarządzanie stworzeniem”. Dlatego przede wszystkim wszelkie wysiłki wychowawcze zmierzają do wspierania skutecznych przemian umysłu i serca, prowadzących do nowego stylu życia. To, w jaki sposób człowiek traktuje środowisko naturalne, wpływa na to, jak traktuje samego siebie, i na odwrót.
Ogólne zasady zrównoważonego rozwoju turystycznego opracowały w 1995 r. dwie największe organizacje turystyczne świata: Rada Podróży i Turystyki oraz Światowa Organizacja Turystyczna. Wśród priorytetowych celów zrównoważonego rozwoju turystycznego znalazły się następujące wskazania:
- turystyka powinna propagować zdrowy i produktywny tryb życia w harmonii z przyrodą, zbliżać do siebie ludzi różnych narodowości, kreować otwartość i tolerancję;
- rozwój turystyczny ma przyczyniać się do zachowania zasobów przyrody oraz do ochrony tradycyjnej kultury lokalnych społeczności;
- rozwój turystyki w regionie powinien następować przy udziale miejscowej ludności, i to już od etapu planowania, a turystyka powinna stanowić dla nich nowe źródło dochodu;
- działalność usługowa i produkcyjna w branży turystycznej powinna zmierzać do zmniejszania ilości odpadów i oszczędzania wody oraz energii; eliminować z użycia substancje niebezpieczne dla środowiska; wychowywać personel, klientów i społeczności lokalne do zachowań proekologicznych;
- kraje powinny promować wolną wymianę usług w turystyce, podporządkowaną zasadom zrównoważonego rozwoju i respektującą międzynarodowe prawo ochrony środowiska.
Głównym więc założeniem turystyki zrównoważonej jest osiąganie harmonii między potrzebami turystycznymi, środowiskiem naturalnym i społecznościami lokalnymi.

Turystyka narzędziem ewangelizacji

Ekologii środowiska nie można oddzielać od troski o odpowiednią ekologię ludzką, rozumianą jako zainteresowanie całościowym rozwojem istoty ludzkiej. Podobnie nie można odrywać naszej wizji człowieka i przyrody od więzi łączącej ją ze Stwórcą.
„Nowa ewangelizacja, do której wszyscy jesteśmy powołani, wymaga, abyśmy wykorzystywali wszelkie okazje, jakie stwarza zjawisko turystyki, do wskazywania Chrystusa jako najważniejszej odpowiedzi na pytania współczesnego człowieka” - napisał Benedykt XVI w swym przesłaniu na tegoroczne kwietniowe spotkanie w meksykańskim mieście Cancún, podczas Kongresu Duszpasterstwa Turystyki.
Orędzie na Światowy Dzień Turystyki kończy się apelem przewodniczącego Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa Migrantów i Podróżujących kard. Antonia Marii Vegliň: „Wzywamy wszystkich do wspierania turystyki i korzystania z niej z szacunkiem i odpowiedzialnością, wykorzystując wszystkie jej możliwości, z przekonaniem, że przez rozważanie piękna przyrody i narodów możemy dojść do spotkania z Bogiem”.
Niech turystykę przenikają wartości chrześcijańskie, aby stawała się narzędziem ewangelizacji.

* * *

Ks. Wiesław Wójcik TChr - dyrektor Instytutu Duszpasterstwa Emigracyjnego i moderator Ruchu Apostolatu Emigracyjnego