W 2016 r., nosząc miano Europejskiej Stolicy Kultury, Wrocław wzbogaci się o nową bibliotekę – realizowany przez Kurię wrocławską zamysł kard. Henryka Gulbinowicza.

Wiele lat planów i starań dziś urzeczywistnia się: mury wznoszą się już na dwa piętra, a wkrótce budynek pokryje dach.

Nowa Biblioteka Archidiecezjalna pomieści dotychczasowe księgozbiory Biblioteki Papieskiego Wydziału Teologicznego i Metropolitalnego Wyższego Seminarium Duchownego oraz Biblioteki Kapitulnej, a także te najstarsze, przechowywane w Muzeum Archidiecezjalnym. W sumie znajdzie się tam 400 tys. woluminów, w tym kilkadziesiąt tysięcy starodruków.

Osiemnastowieczna inspiracja

Biblioteka powstaje w pobliżu ul. św. Józefa, tuż nad Odrą. Budynek nie będzie architektonicznym intruzem na Ostrowie Tumskim, lecz nawiązaniem do istniejących barokowych zabudowań. Jego zewnętrzna bryła dokładnie odtworzy w kształcie i proporcjach wybudowany tu w początkach XVIII w. internat dla kleryków. Zbombardowany pod koniec II wojny światowej alumnat powojenni wrocławianie znali jako ruiny nad Odrą. Zachowały się jedynie zabytkowe piwnice i posadzki.

Zespół architektów (Pracownia AQ7), historyków sztuki i archeologów opracował projekt rekonstrukcji. Dzięki zachowanym materiałom ikonograficznym uda się odtworzyć nawet architektoniczne detale: portal wejściowy, opaski okienne czy ozdobne gzymsy. Podziemna część w kształcie czworoboku zajmuje większą powierzchnię niż sam budynek, będzie też użytkowe poddasze.

– Biblioteka Archidiecezjalna będzie miała cztery kondygnacje o łącznej powierzchni ponad 4,5 tys. m². Znajdzie się w niej czytelnia dostępna dla wszystkich, magazyny księgozbiorów, pracownie bibliotekarzy – opisuje ks. Adam Dereń, delegat abp. Józefa Kupnego do spraw budowy biblioteki.

Starodruki w nowym wydaniu

Od drugiego piętra będą przechowywane zabytkowe księgi, które są obecnie w posiadaniu Muzeum Archidiecezjalnego. Po przeniesieniu do nowej siedziby zostaną zdigitalizowanie i udostępnione czytelnikom w formie cyfrowej. Niektóre zarchiwizowano na mikrofilmach, ale dziś to już przestarzała technologia.

– Starodruki będą przechowywane w najlepszych warunkach: w pomieszczeniach specjalnie do tego celu przystosowanych, bez okien, o stałej temperaturze i wilgotności, by minimalizować ich niszczenie – opowiada ks. A. Dereń. – Czytelnicy będą mogli korzystać z ich wersji cyfrowych.

Sama przeprowadzka zbiorów z dwóch bibliotek i muzeum będzie trwała około 6 miesięcy.

Najpierw książki i dokumenty zostaną poddane kwarantannie.

– Pierwszym etapem przeprowadzki będzie proces dezynfekcji zbiorów bibliotecznych w specjalistycznej komorze fumigacyjnej. W ten sposób książki zostaną oczyszczone z wszelkich mikroorganizmów i zanieczyszczeń – tłumaczy ks. A. Dereń.

Delegat metropolity wrocławskiego ds. budowy biblioteki zapewnia, że nowy gmach będzie wyposażony w spełniające najwyższe normy systemy zabezpieczające, m.in. przeciwpożarowy i przeciwpowodziowy. Budynek stoi wszak w bezpośrednim sąsiedztwie Odry.

Między biblioteką a Odrą powstanie bulwar spacerowy, z ogrodem i fontannami.