Wielkanoc na świecie

To najważniejsze święto wszystkich chrześcijan. Z jakimi regionalnymi zwyczajami jest związane?

Francja

Niewielka miejscowość o nazwie Haux niedaleko Bordeaux w Poniedziałek Wielkanocny staje się stolicą... omleta. Od ponad 40 lat blisko 2 tys. osób przygotowuje gigantyczny placek z nie mniej niż, bagatela, 5,2 tys. jajek.

Grecja

Wyspa Korfu w Wielką Sobotę wchodzi z hukiem – przez okna wyrzuca się gliniane garnki. Stanowi to zapowiedź nowych plonów, które mają być uprawiane w nowych donicach.

Włochy

We Florencji od ponad 300 lat w Wielkanoc eksploduje wóz z fajerwerkami. W wydarzeniu o nazwie Scoppio del Carro wóz jest ciągnięty przez zaprzęg białych wołów obwieszonych girlandami, wykonanymi z pierwszych kwiatów i ziół. A eskortuje go 150 żołnierzy, muzyków i ludzi w XV-wiecznych strojach.

Jamajka

Tu tradycją jest jedzenie wielkanocnych bułeczek z rodzynkami. Wykonane są z mąki pszennej, brązowego cukru, melasy, proszku do pieczenia lub drożdży i suszonych owoców. Podczas świątecznego obiadu z kolei rzuca się na podłogę czosnek na znak szczęścia.

Cypr

Wyspa płonie wielkimi ogniskami rozpalanymi przy szkołach na kościelnych dziedzińcach. To swoiste zawody między sąsiadującymi okolicami.

Świąteczne tradycje

Wieszanie Judasza

To symboliczne wymierzenie sprawiedliwości Apostołowi, który sprzedał swego Mistrza za 30 srebrników. Zwyczaj przypomina topienie marzanny. Przygotowaną słomianą kukłę, ubraną w stare ubrania, wieszano na kościelnej wieży lub drzewie, a później wleczono przez wieś, podpalano i wrzucano do rzeki.

Pogrzeb żuru i śledzia

Czyli świętowanie zakończenia postu, podczas którego te właśnie dania były dla wielu podstawą menu. Żur wlewano do ziemi, a śledzia wieszano na drzewie. Od tego momentu – w Wielki Piątek wieczorem lub w Wielką Sobotę rano – można było rozpocząć przygotowywanie świątecznych przysmaków.

Emaus

Nawiązuje do biblijnej miejscowości, do której zdążali dwaj uczniowie po śmierci Pana Jezusa i gdzie poznali Go przy łamaniu chleba. To odpust w świąteczny poniedziałek, z kramami i atrakcjami dla najmłodszych.

Walatka

Czyli zawody z pisankami w roli głównej. Polegały na stukaniu się kolorowymi jajkami, w których zwycięzcą zostaje właściciel tego nienaruszonego.

Siuda Baba

Był nią zazwyczaj przebrany mężczyzna z usmarowaną węglem twarzą. Chodził po wsi, by zbierać datki, a napotkane panny usmarować węglem – co było wróżbą ich szybkiego zamążpójścia.

Ciekawostka

Muzyka dezynfekuje

Niektóre dźwięki występujące w muzyce pomagają walczyć z patogenami. Wibracje, które emitują narzędzia, są dzięki nim pochłaniane, a chorobotwórcza mikroflora jest zwalczana. Ponadto dźwięki te pomagają się zrelaksować, złagodzić skurcze mięśni i poprawić krążenie krwi. Udowodniono, że uspokajająca muzyka może poprawiać odporność, gdyż redukuje poziom kortyzolu, a to przyczynia się do zmniejszenia stanu zapalnego. Słuchanie muzyki uwalnia też endorfiny, które pozytywnie wpływają na ogólne samopoczucie.

Największa stacja kolejowa na świecie

Wbrew pozorom nie znajduje się w Chinach ani w Arabii Saudyjskiej. Najpotężniejsza budowla tego typu jest w Nowym Jorku – to stacja końcowa Grand Central Terminal. Co ciekawe, tytuł ten dzierży nieprzerwanie od 111 lat. Na zewnątrz widać jedynie budynek dworca, a cała stacja kryje się pod ziemią. Tam właśnie znajdują się 67 torów i 44 perony, zajmujące dwa poziomy. Prowadzą do nich efektowne zejścia z ruchomymi schodami. Przez Grand Central Terminal przewija się dziennie 500 tys. osób, a niektóre źródła mówią nawet o 750 tys. Drugi na liście jest ShanghaiHongqiao – z 41 torami, a trzeci dworzec znajduje się w Monachium – z 36 torami.

Czy wiesz, że...

...klimatyzację wymyśliły termity?

Istnieje ok. 2 tys. gatunków termitów. Ich konstrukcje były udoskonalane przez dziesiątki milionów lat. Kopce zbudowane przez niektóre kolonie osiągają wysokość 8 m i należą do największych biologicznych struktur na świecie. Roje termitów, które w większości są ślepe i muszą pracować w całkowitej ciemności, tworzą prawdziwe cuda architektury. Obok mieszkań, farm, magazynów żywności i wielu tuneli termity stworzyły zaawansowany system klimatyzacyjny. Budują ok. 2 m pod ziemią zaawansowany radiator składający się ze stropu piwnicy, pod którym umocowany jest szereg płaskich płyt z powietrznymi przestrzeniami między nimi. Taki radiator o wielkiej powierzchni umożliwia wchłanianie wilgoci z unoszącego się ciepłego powietrza, która następnie odparowuje i chłodzi kolonię. Dodatkowo tunele w kompleksie wchodzą w interakcję z wiatrem w sposób, który zwiększa przepływ powietrza, co zapewnia wentylację. Ruchy powietrza wywołują oscylacje wiatru o określonej częstotliwości, które generują turbulencje wewnątrz kopca. Ludzie dopiero próbują zrozumieć, jak to działa.

Wydarzyło się

• 20.04.2023 – odbył się pierwszy lot dwustopniowej rakiety nośnej Starship opracowanej przez SpaceX. Z powodu problemów technicznych lot został zakończony celowym wybuchem.
• 21.04.1956 – w Krakowie odbył się pierwszy w kraju oficjalny mecz brydżowy.
• 22.04.1500 – portugalski żeglarz Pedro Álvares Cabral dotarł, jako pierwszy Europejczyk, do Brazylii.
• 23.04.1962 – została wystrzelona amerykańska sonda księżycowa Ranger 4.
• 24.04.1909 – nad rzymskim lotniskiem Centocelle Wilbur Wright odbył krótki lot z kamerzystą, który nakręcił pierwszy w historii film z pokładu samolotu.
• 25.04.1998 – wszedł w życie konkordat między Polską a Stolicą Apostolską.
• 26.04.1943 – w nocy z 26 na 27 kwietnia rtm. Witold Pilecki wraz z dwoma współwięźniami uciekł z obozu Auschwitz.
• 26.04.2003 – odkryto Jaskinię Głęboką w Beskidzie Śląskim.

Pamiętaj o życzeniach!

20.04 – Czesław, Agnieszka, Konrad
21.04 – Anzelm, Aleksandra, Bartłomiej
22.04 – Leon, Łukasz, Kaja
23.04 – Jerzy, Wojciech, Gerard
24.04 – Grzegorz, Jerzy, Horacy
25.04 – Jarosław, Marek, Stefan
26.04 – Dominik, Marzena, Ryszard